Żeleński Małe Monografie

Władysław Żeleński (1837–1921) był znakomitym polskim kompozytorem, pedagogiem i teoretykiem muzyki, który istotnie przyczynił się do rozwoju polskiego życia kulturalnego. Choć jego osiągnięcia w dziedzinie opery, takie jak "Stara baśń", "Goplana" i "Janek", są szczególnie cenione, istotnym elementem jego kariery było także nauczanie po Stanisławie Moniuszce w warszawskim Instytucie Muzyki. Jako profesor harmonii i kontrapunktu cieszył się uznaniem już za życia. Silnie związany z Krakowem, angażował się w przedsięwzięcia społeczne, takie jak remont Sukiennic, a jego wpływ na krakowską kulturę muzyczną był ogromny, czego dowodem było założenie konserwatorium, którym kierował przez 33 lata. Dzięki temu wprowadzał młodych muzyków w świat przejrzystych form oraz przekazywał im miłość do klasyków, co sam odkrywał w Wiedniu. Jego wkład w kameralistykę jest nieoceniony, a Kwartet fortepianowy c-moll pozostaje jednym z jego najwybitniejszych utworów. Osobiste relacje, takie jak przyjaźń z Janem Matejką, dodatkowo ukazywały jego zaangażowanie w życie artystyczne tamtych czasów. Władysław Żeleński był również ojcem znanego pisarza i krytyka literackiego, Tadeusza Boya-Żeleńskiego.