Tam kiedyś była Rzeczpospolita. Ziemie litewskie

Polacy i Litwini od wieków pozostają bliscy sobie, choć ich relacje nie zawsze były pozbawione napięć. Przez stulecia jednoczyli się przeciwko wspólnym wrogom, takim jak zakon krzyżacki czy państwo moskiewskie, budując Rzeczpospolitą Obojga Narodów od 1569 roku. Mimo, że ta unia bywa różnie interpretowana przez historyków z Polski i Litwy, to przez wieki wspólnej historii różnice często się zacierały, a kultura polska, język, tradycje i instytucje polityczne stanowiły więź między narodami.Jednakże, z nadejściem XIX wieku i idei państw narodowych, te więzy zaczęły się rozluźniać. Litwa, dążąc do odnowienia swojej niezależności, musiała się odciąć od polskiego dziedzictwa. W poszukiwaniu własnej tożsamości historycznej, Litwini często negatywnie oceniali postać Jagiełły, architekta unii w Krewie z 1385 roku, kontrastując ją z pozytywnym obrazem swoich wielkich książąt, takich jak Witold Kiejstutowicz, Giedymin, Mendog i Olgierd.Jerzy Besala wnikliwie analizuje dzieje litewskich ziem, koncentrując się na obszarach Auksztoty i Żmudzi, które współcześnie są częścią Litwy. Od średniowiecznych początków, poprzez czasy Jagiellonów i Rzeczypospolitą Obojga Narodów, aż po rozbiory i wydarzenia XX wieku, autor przedstawia żywo nieznane szeroko fakty, miejsca i postaci, które kształtowały losy zarówno Litwy, jak i Polski.