Synderesis et conscientia. Koncepcje podmiotowej normy moralnej w tekstach Tomasza z Akwinu

Ta książka koncentruje się na fascynującym zagadnieniu sumienia, śledząc rozwój jego koncepcji od czasów filozofii Sokratesa po współczesność. Skupia się na znaczeniu podmiotowej normy moralnej, którą można streścić w zasadzie: czyń dobro, unikaj zła. Sumienie jest naturalną skłonnością intelektu do dążenia ku dobremu, co w filozofii określa się jako syndereza. To właśnie syndereza skłania nas ku dobrym uczynkom, a jednocześnie powstrzymuje przed czynieniem zła, o ile świadomie podejmiemy wysiłek doskonalenia naszych naturalnych zdolności.W obliczu szeroko pojętego upadku moralnego, ta publikacja staje się szczególnie istotna, podkreślając strukturę istoty ludzkiej i jej wewnętrzny porządek. Akcentuje znaczenie rozumności i wolności jako kluczowych elementów, które wyróżniają ludzi spośród innych stworzeń. Te cechy przenoszą nas ponad tymczasowość, wprowadzając w przestrzeń wiecznego istnienia i zbliżają do Boga. Stanowią naszą więź z bytami osobowymi, takimi jak Aniołowie i Osoby Trójcy Świętej. Każdy człowiek, choć może nie być świadomy lub nie korzystać w pełni z intelektu i woli, stanowią one nieodłączny element jego natury określającej człowieczeństwo. Mimo że nie możemy pozbyć się swej istoty, możemy się jej sprzeniewierzyć, pozwalając, by to, co prymitywne, zdominowało naszą postawę i działania, prowadząc do nieuporządkowania wbrew naszemu wewnętrznemu porządkowi.Wszystko to związane jest z niezachwianym pilnowaniem naszych pierwszych zasad, które rozum ludzki jest w stanie rozpoznać i przyswoić. Ludzki intelekt, jako praktyczny rozum, ma zdolność do wykorzystywania pierwszych zasad działania oraz rozwijania roztropności i umiejętności.Warto również podkreślić związek sumienia z ludzką wolnością, którego często się nie docenia. Człowiek wyraża swoją wolność poprzez działania zgodne z własnym sumieniem, a wierność temu sumieniu jest fundamentem jego autonomii i wolności.