Sadystka z Auschwitz

Obozy koncentracyjne. Dwa wyrazy, które wywołują ogrom negatywnych emocji. Historie, których nie każdy chce słuchać ze względu na ich brutalność i niepojęte zło. I ludzie, którzy albo to zło czynili albo byli odbiorcami ciągłych upokorzeń, terroru i nieludzkiego traktowania.

„Sadystka z Auschwitz” Jarosława Molendy to już trzecia przeczytana przeze mnie literatura faktu w tym temacie i muszę przyznać, że zdradziła mi najwięcej szczegółów, o których wcześniej nie miałam pojęcia. Tytuł sugeruje, że jest poświęcona nazistce Marii Mandl, jednak nie skupia się wyłącznie na niej i na jednym obozie zagłady. Autor przedstawia również to, co działo się przed i po wojnie, a także analizuje, co kierowało kobietami, które decydowały się na pracę w tak strasznych miejscach. W ostatnim rozdziale możemy z kolei zagłębić się w proces sądowy nazistów. Jeśli więc ktoś liczy na biografię samej „sadystki”, może poczuć się lekko zawiedziony, choć myślę, że w pełni wynagrodzi to pozostała treść.

Książka zawiera w sobie bardzo dużo opowieści, cytatów ludzi, którzy to piekło przeżyli. Mam wrażenie, że głównie one tworzą tę książkę. Na pewno dają niewyobrażalny wgląd w obozowe życie, odsłaniając wiele szczegółów, o których wcześniej nie słyszałam. Czytało mi się bardzo szybko i z zaciekawieniem połykałam rozdział po rozdziale. Dziwiłam się wręcz, że tak dobrze znoszę jej treść. Może dlatego, że książka jest napisana w sposób raczej „suchy” – przekazuje fakty, ale nie epatuje emocjami, co oczywiście nie ujmuje książce. Dla osób bardziej wrażliwych, brak większej emocjonalności w tego typu tematach jest dobra, bo mogą dowiedzieć się więcej, nie przeżywając tego zbyt mocno. Rozumiem jednak, że dla niektórych może być to wada.

Jeśli miałabym wskazać jakiś minus to powtarzalność niektórych informacji. Część z nich powielały się, przez co miałam wrażenie, że przez przypadek czytam coś drugi raz. Pewne opowieści więźniów były do siebie podobne - np. te opisujące wygląd dozorczyń. Z jednej strony wystarczyłoby przytoczenie tylko jednego świadectwa na ten temat, choć rozumiem, że może dodawać to wiarygodności podawanym informacjom. Jak zaznacza sam autor, niektórzy więźniowie przez niewyobrażalną traumę widzieli te same sytuacje inaczej.

Spośród wszystkich przeczytanych przeze mnie pozycji w tym temacie, to właśnie ta książka najpełniej przybliżyła mi losy kobiet, które trafiły do obozów na pewną śmierć, oraz brutalność tych, które stały po drugiej stronie. To wymagająca, ale wartościowa lektura po którą zdecydowanie warto sięgnąć.