Prawda i męskość. W zwarciu z naturalnością

Współczesny świat często stawia pytanie o to, jakie cele przyświecają tym, którzy starają się budować harmonijne relacje między ludźmi. Czy ich głównym zadaniem jest rozwiewanie negatywnych wizji przyszłości ludzkości? Jeśli tak, to czy możliwe jest połączenie głębokich intuicji życia z tym, co oferuje współczesna wiedza? W społeczeństwie konieczne jest zachowanie spójności, szczególnie w miejscach, gdzie widoczne są jej rozpady. Jednak wszelkie dążenie do jedności jest zawsze procesem w trakcie formowania, a nie ostatecznym celem. Przeciwności te nie dotyczą jednak rządzących, dla których rzeczywistość jest już określona i jasna, a prawda znajduje się tam, gdzie mogą realnie zyskać. Konflikty o te korzyści są nieodłącznym elementem ich świata. Z jednej strony wygrywają, z drugiej wpadają w pułapkę, która może skutkować końcem cywilizacji, jak przewidywał Spengler. Lęk przed tą katastrofą kieruje ludzi ku odwiecznym poszukiwaniom prawdy, o czym pisał Nietzsche. Uwidacznianie tego niepokoju to sposób na zrozumienie ludzkiej natury, która potrafi unikać przemocy, kierując się w stronę umiarkowania, jak argumentował Spinoza. Jednak historia, jak przypomina Machiavelli, pokazuje, że skłonności do zła nigdy nie znikają. Wielki dylemat sztuki polega na pytaniu, czy powinniśmy stawiać opór temu złu, czy też je akceptować. Ona pragnie być obecna wszędzie tam, gdzie jest człowiek. Sztuka bowiem nie tylko rejestruje ludzkie aspiracje, ale również je inspiruje i rozwija. Jej wielowymiarowość i różnorodność sprawiają, że nabiera muzycznych form w każdej z postaci. Analiza tego fenomenu sztuki przedstawiona przez dr Szczepana Kutrowskiego obejmuje zawiłości, którym często ulegają artyści, jak Aleksander Wat, Jerzy Zawieyski czy Jerzy Wittlin, nie pomijając przy tym barwnych akcentów i form wyrazu, które wnosi.