Piłka nożna. Historia, legendy, mistrzostwa, puchary

Książkę „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” otrzymałem od dziewczyny. Przyjąłem prezent nieco zaskoczony, przyznaję, że rzadko w ostatnim czasie cokolwiek czytałem. Ze strony mojej dziewczyny było to zachęta, aby ten stan rzeczy zmienić, a w dalszej perspektywie może przekonać się do ulubionych kryminałów Julki. Książka „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” okazała się znakomitym prezentem, zwłaszcza wobec niedawno zakończonych Mistrzostw Świata. Oglądaliśmy mecze reprezentacji Polski z przyjaciółmi. Porażki i zwycięstwa przeżywaliśmy wspólnie i był to kolejny dowód na to, że piłka nożna w magiczny sposób łączy ludzi. Przekonała się o tym również moja dziewczyna, która najpierw podarowała mi książkę „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, a potem sama ją szybko przeczytała. Zrobiłem to również ja i jestem pod ogromnym wrażeniem autorów na książkę o futbolu. Spodziewałem się raczej nudnego opisu i powtórzenia tego, co sam już wiem, w końcu oglądam regularnie mecze piłki nożnej od wielu lat. Tymczasem spojrzenie autorów zaproponowane w książce „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” umożliwia porównanie dokonań poszczególnych zawodników i drużyn w sposób niemożliwy do odnalezienia w internetowych artykułach. Tym bowiem brakuje przyjemności z obcowania z literaturą.  Oprócz tego w książce Książkę „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”  zostały opisane zasady gry w piłkę nożną, taktyka oraz tytułowe mecze o mistrzostwa, oraz ich gwiazdy i podniesione przez piłkarzy puchary za zwycięstwa. Wszystko podane w bardzo przyjemnym dla czytelnika tonie, wzbogaconym o liczne fotografie ukazujące zawodników, drużyny oraz legendarne obiekty.
 
 Można nie pamiętać, kto zdobył Ligę Mistrzów w 2010 roku, ale wystarczy zobaczyć słynne zdjęcie z Camp Nou, gdzie Inter Mediolan pokonał FC Barcelonę, aby wiedzieć, że to był czas wielkiego triumfu José Mourinho. W książce „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” widać m.in. zdjęcie trenera Interu Mediolan, który skacze z radości w oparach... zraszaczy wody. To był niezapomniany mecz! Spotkanie pomiędzy Barceloną oraz Interem przeszło do historii futbolu, a dalej Nerazzurri, jak popularnie określa się piłkarzy z biało-czarnej strony Mediolanu, zrobili wszystko, aby wygrać w finale z Bayernem Monachium. I wygrali, po dwóch bramkach Diego Milito! Pamiętne spotkania z edycji Ligi Mistrzów sezonu 2009/2010 to jedynie niewielki fragment książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, który skutecznie przywołuje mnóstwo wspominek! 

Niespodzianką okazały się informacje na temat ewolucji butów piłkarskich. Jak wyjaśniają autorzy książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, buty piłkarskie to nieodłączny element wyposażenia piłkarza i ulegały one poważnej ewolucji na przestrzeni lat. Od momentu powstania gry w piłkę nożną, buty piłkarskie były wykonane z naturalnych materiałów, np. ze skóry, a ich konstrukcja była w gruncie rzeczy prosta i nieskomplikowana. W książce „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” autorzy szczegółowo omawiają ewolucję najważniejszej części piłkarskiego stroju. Okazuje się, że pierwsze buty piłkarskie były wykonane z cielęcej skóry i zupełnie nie przypominały współczesnego obuwia. Z czasem „korki” zaczęły być sznurowane, a ich podeszwy odpowiednio wzmocniono, przede wszystkim, aby zapewnić lepszą przyczepność na trawie. Zdaniem autorów książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, w porównaniu do dzisiejszych butów, były one wyraźnie cięższe i mniej wygodne w noszeniu. Wierzcie lub nie, ale fotografie związane z ewolucją butów piłkarskich to jeden z najlepszych fragmentów książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”. Autorzy przedstawiają na ten temat również szereg ciekawostek. W latach 50. i 60. XX wieku buty piłkarskie zaczęły solidnie ewoluować. Zaczęto wprowadzać specjalne kolce, które zapewniały lepszą przyczepność na boisku. Wraz z rozwojem syntetycznych materiałów, np. skóry syntetycznej, buty piłkarskie stały się lżejsze i bardziej wytrzymałe, co wpłynęło również na sposób operowania piłką. To z kolei wymusiło na władzach postęp w zakresie technologii produkowania piłek i po dziś ową tendencją jest kontynuowana. Co dwa lata z okazji kolejnego turnieju Mistrzostw Europy lub Mistrzostw Świata, odpowiednio FIFA i UEFA przedstawiają swoje piłki. Jeszcze lepsze, bardziej wytrzymałe i celniej trafiające w bramkę. Kibice pamiętający Mistrzostwa Świata w 2002 roku pamiętają piłkę Adidas Fevernova. Wynalazek niemieckiego koncernu, jak wspominają autorzy książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, przy okazji omawiania Mundialu w Korei i Japonii, że piłka uznana została za „szaloną” przez bramkarzy. Rzeczywiście, na kanwie wspomnień związanych z lekturą książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, ilem filmiki z turnieju organizowanego w Azji i trajektoria lotu piłki Adidas była totalnie nieprzewidywalna. Najlepiej przekonał się o tym bramkarz reprezentacji Anglii, słynny David Seaman. Puszczona bramka po centrze strzale Ronaldinho z 57 minuty i bezradność w oczach bramkarza Synów Albionu znalazła również miejsce w książce „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”. To był niezwykły mecz, ćwierćfinał, który przeszedł do historii Mundialu m.in. za sprawą wspomnianej wyżej bramki czy otrzymanej przez Ronaldinho bramki zaledwie 7 minut po ciosie zadanych reprezentacji Anglii!

Mógłbym tak pisać i pisać, ponieważ każda strona książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” to czar wspomnień, anegdot, skojarzeń z ludźmi i miejscami, w którym oglądałem poszczególne mecze. To pierwsza książka w dziedzinie literatury sportowej, jaką przeczytałem i uważam, że jest godna polecenia z uwagi na rzetelne i ciekawe przedstawienie tematu. Mnóstwo informacji i ciekawostek świetnie urozmaica wracanie do spotkań, które widzieliśmy na żywo, w transmisji, albo z odtworzenia zostało przywołanych w ciekawy dla czytelnika sposób w książce Książkę „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” ?.

Nie wiedziałem, jak to będzie z Mundialem w Katarze. Równie mocno obawiałem się występu reprezentacji Polski, jak i mojego własnego podejścia do futbolu, które mocno zmieniło się w ciągu minionych lat. Być może ilość obowiązków spowodowała, że nie miałem tyle czasu śledzić rywalizacji w ramach eliminacji do Mistrzostw Świata, ale Mundial w Katarze nie wzbudzał we mnie większych emocji. W połowie listopada 2022 roku najlepsi piłkarze zaczęli biegać po zielonej murawie i znowu poczułem dziecięcą radość i szalone emocje na widok rywalizacji o Puchar Świata! Dziwny był to Mundial: półautomatyczne spalone, kibice wiezieni autokarami z Bahrajnu, aby wypełnić stadiony, czy w końcu szejkowie na lożach VIP, niewzruszeni piłkarskimi spektaklami i wpatrzeni w swoje smartfony. Mecz finałowy pomiędzy reprezentacją Francji oraz Argentyny w opinii wielu uznany został za najlepszy mecz w historii piłki nożnej. Na kanwie emocji związanych z niedawno zakończoną rywalizacją o Puchar Świata, kupiłem kilka książek związanych z piłką nożną. Szukałem ciekawostek, tabel, fotografii oraz tego wszystkiego, co wiąże się z futbolem, a co często umyka pod ciężarem emocji, jakie na ogół wywołują piłkarskie spektakle. Szczególnie wartą polecenia wydaje mi się książka „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, wydana nakładem wydawnictwa Arti. Autorzy kompleksowo omawiają zagadnienia związane z piłką nożną, poczynając od zasad, poprzez omówienie konkretnych meczów, aż do opisania okoliczności, jakie wiązały się z rozegraniem najważniejszych meczów na arenie klubowej i międzynarodowej.

Książka „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” nie jest jedynie zbiorem statystyk, tabel i wykresów prezentujących osiągnięcia poszczególnych zawodników, trenerów i drużyn klubowych oraz narodowych. Autorzy szczegółowo omówili również zasady i taktykę gry w piłkę nożną, m.in. w zakresie taktyki i poruszania się po boisku. Jestem fanem Blaugrany i czuję się mentalnie związany z osobą Johana Cruyffa, legendarnego piłkarza reprezentacji Holandii i trenera FC Barcelony w późniejszym etapie kariery. Autorzy książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” omawiają m.in. ustawienie w taktyce 4:3:3, właściwie w zasadzie po dziś dla gry Dumy Katalonii i reprezentacji Holandii. Wspomniany system, którego autorem był Johan Cruyff, cechuje się szczególną intensywnością w zakresie pressingu, jak przekonują autorzy książki Książka „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”. Z kolei w fazie przejścia ważną jest kontrola piłki i szybkie uruchomienie podaniem kolejnych zawodników na małej przestrzeni. Tyle wiedziałem. W książce Książka „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”  zostało szczegółowo wyjaśnione, że filozofia związana z systemem 4:3:3 jest bardziej skomplikowana aniżeli system 4:4:2. 

Jeśli chodzi o zasady gry w piłkę opisane przez autorów książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, to... czytelnik może się uśmiechnąć. Podobnie jak ja, oglądaliście pewnie setki albo tysiące meczów piłkarskich i wydaje się, że regulamin ukochanej dyscypliny sportowej czujemy niejako intuicyjnie. Tymczasem rozdział poświęcony zasadom świetnie obrazuje, jak złożonym i skomplikowanym sportem jest piłka nożna. Wiele z aspektów związanych z zasadami umyka na co dzień, szczególnie w odniesieniu do rzadko występujących sytuacji na piłkarskim boisku. Jedną z rzadziej występujących, ale skomplikowanych sytuacji w piłce nożnej, jak wyjaśniają autorzy książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, jest sytuacja związana z decyzją o rzucie karnym. Zgodnie z zasadami gry w piłkę nożną, jeśli piłka zostanie zagrania ręką przez zawodnika wewnątrz własnego pola karnego, sędzia powinien odgwizdać rzut karny dla drużyny przeciwnej. Jak opisują autorzy „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”, decyzja ta może być jednak skomplikowana, zwłaszcza jeśli sędzia musi w ułamki sekundy ocenić, czy gracz rzeczywiście celowo zagraną piłkę ręką, czy też zrobił to zupełnie przypadkowo. Co więcej, podobna sytuacja może być trudna do rozstrzygnięcia w przypadku, gdy piłka trafiła w rękę zawodnika z bliskiej odległości, a piłkarz biorący udział w meczu nie miał wystarczająco czasu, aby uniknąć uderzenia piłką. Takie sytuacje prowokują pytania o konieczność zmiany przepisów na bardziej klarowne i transparentne. Autorzy książki „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” przypominają również, że jeśli sędzia podjął decyzję o rzucie karnym, obrońca musi opuścić pole karne, natomiast bramkarz musi pozostać na linii bramkowej do momentu, gdy wykonawca rzutu karnego nie dotknie piłki. Co ciekawe, w książce „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” szczegółowo opisano zasady wykonywania rzutu karnego, m.in. uwzględniając sposób strzelania przez Roberta Lewandowskiego. Charakterystyczne zatrzymanie się i wykonanie „jedenastki” na dwa tempa po raz pierwszy zaproponował legendarny Antonín Panenka. Zawodnik reprezentacji Czechosłowacji zapamiętany został przez historię z charakterystycznego wykonywania stałych fragmentów gry.

Książka „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary” to świetna propozycja dla czytelników poszukujących nowego, świeżego spojrzenia na ulubioną dyscyplinę sportu. Dobrze jest siedzieć z kumplami przy piwie i obejrzeć spotkanie Ligi Mistrzów czy Reprezentacji Polski, jeszcze lepiej jest przygotować się do konsumowania ulubionej dyscypliny sportu przez naukę w formie zabawy. Czytanie o taktyce i przeglądanie tabel za zwycięstwa w Lidze Mistrzów za ostatnie lata to była przyjemność dla kibica FC Barcelony. Tak naprawdę jednak kibic każdego klubu znajdzie coś dla siebie w książce „Piłka nożna. Historia, mistrzostwa, gwiazdy, puchary”! ?