Otium cum dignitae, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Szkice z historii idei

Myśl Simmla inspiruje mnie do przedstawienia czasu wolnego jako przestrzeni, której jednostka nie musi uzasadniać przed społeczeństwem, co odróżniam za pomocą łacińskiego terminu "otium". Inaczej niż zwykły czas wolny, który podlega społecznej kontroli, otium jest tym rodzajem czasu, który podobnie jak kieszonkowe dla dzieci, można wykorzystać na dowolny cel z wyjątkiem nielegalnych czy niewskazanych działań. Cycerońska "dignitas" różni się od najciekawszego hobby, jak czytelnicy odkryją w kolejnych esejach, zmieniając charakter otium. Jest to czas na inną aktywność, która, mimo że odbiega od publicznych obowiązków, jest równie ważna dla osobistej tożsamości. Dla wielu osób właśnie ta sfera życia daje sens ich egzystencji, czasem obdarzając ich społecznym uznaniem i "słuszną dumą", jak mówi etyka Arystotelesa. Otiom cum dignitate, w opozycji do negotium, które nie zawsze jest powołaniem, a bardziej spełnianiem obowiązków, charakteryzuje się przemyślanym wykorzystaniem czasu, traktując go jako coś bezcennego. Tworzy ono społeczną elitę, choć jest niemal niewidoczne. Brak obiektywnych miar i neutralność aksjologiczna w socjologii utrudniają ocenę czasu wolnego jako "poważnego" lub nie. Z punktu widzenia krytyki społecznej, czas wolny bez sensownego zajęcia można uznać za zmarnowany.