Ostatni świadkowie. Utwory solowe na głos dziecięcy

Podczas wielkiej wojny ojczyźnianej, życie straciło ogromne grono radzieckich dzieci różnych narodowości, w tym rosyjskich, białoruskich, ukraińskich, żydowskich, tatarskich, łotewskich, cygańskich, kozackich, uzbeckich, ormiańskich i tadżyckich. Te, które przeżyły, noszą w sobie niezatarty ślad wojny. Dla nich smak pierwszego papierosa od niemieckiego żołnierza, zapach bzu czy czeremchy, zabawy w wojnę, zbieranie grzybów, czy posiadanie kózki dającej mleko to wspomnienia z tamtych czasów, gdy walczyli o przetrwanie. Jednak doświadczali także dramatycznych przeżyć, przed którymi dzieci powinny być chronione – śmierci bliskich, cierpienia, braku ojca, brutalności i głodu.Swietłana Aleksijewicz ponownie nadaje głos tym, którzy dotychczas pozostawali w cieniu, bezimiennie wpisani w dzieje wielkich wydarzeń historycznych jako ludność cywilna, zawsze mniej istotna niż żołnierze. Ta wybitna reporterka pokazuje, że bez ich doświadczeń nasza wiedza o wojnie pozostaje niepełna.Pisanie takiego dzieła nie sprowadza się jedynie do zebrania relacji od osób, które jako dzieci przeżyły wojnę. Aleksijewicz jak nikt inny potrafi przemienić je w lekturę przejmującą, pozbawioną patosu, a zarazem ukazującą przerażające realia wojny. Dzięki jej wyjątkowym umiejętnościom odkrywania fascynujących tematów oraz rozmówców, książka staje się hołdem dla tych, którzy doświadczyli piekła wojny i okupacji, szczególnie dotkliwie na Białorusi. W tej pracy, mało miejsca poświęcono tradycyjnemu obrazowi wojny – heroizmowi i walce. Zamiast tego, czytelnik znajdzie wiele relacji o głodzie, stracie bliskich, ucieczkach, pacyfikacjach, samotności oraz codzienności w domach dziecka. Losy tych dzieci pokazują, jak przypadkowe zrządzenie losu decydowało o przetrwaniu, co jeszcze bardziej podkreśla tragizm ich doświadczeń. Dlatego książka ta jest lekturą nie tylko wstrząsającą, ale także niezwykle ważną.