O demokracji w Ameryce

Alexis de Tocqueville (1805-1859) to postać kluczowa dla rozwoju myśli socjopolitycznej w Europie, szczególnie w kontekście przemian, przez jakie przechodziła wówczas Francja. Jego znaczące dzieło, "O demokracji w Ameryce" (1835-1840), podejmuje temat idealnego modelu społeczeństwa, wpisując się w intensywną debatę, która ogarnęła zarówno francuskie salony, jak i ulice w czasach burzliwych przemian. Tocqueville, pochodzący z arystokratycznej rodziny, wieloletni deputowany za czasów monarchii lipcowej i minister spraw zagranicznych pod rządami Napoleona III w 1849 roku, na przykładzie Stanów Zjednoczonych bada zalety i wady demokracji w porównaniu z ustrojami arystokratycznymi. Z góry zakładając nieuchronność demokratyzacji światowych państw, oferuje dogłębną analizę, która niejednokrotnie okazywała się prorocza — jak jego przewidywania dotyczące globalnej dominacji Rosji i Ameryki. Tocqueville krytycznie ukazuje amerykański system demokratyczny jako kontrowersyjny w jego czasach, ale także kluczowy dla przyszłości. Jego główną tezą jest uznanie demokracji za źródło podstawowych zagrożeń, które można jednak przezwyciężyć, i które umożliwiają lepsze wykorzystanie społecznych energii niż tradycyjny model klasowy. Dzieło, będące poniekąd opisem podróży, a poniekąd analizą psychospołeczną nowego porządku, pozostaje lekturą obowiązkową dla wszystkich, którzy pragną zrozumieć, jak kształtowała się krótka, lecz intensywna historia demokracji w jej współczesnej formie.