Miasto i jego nieuchwytny Mur

„Miasto i jego nieuchwytny Mur” to nie jest książka, którą czyta się dla samej akcji. Jak ktoś liczy na to, że fabuła go poniesie od pierwszej strony i nie puści do końca, to raczej nie ten adres. Murakami znowu robi swoje: spokój, dziwność, niedopowiedzenia, trochę snu, trochę samotności i ten jego klimat, przez który człowiek nie zawsze wie, o co dokładnie chodzi, ale i tak czyta dalej.

Historia niby jest prosta. Chłopak zakochuje się w dziewczynie, potem ona znika, a po latach pojawia się tajemnicze Miasto otoczone murem. Tylko że to nie jest książka o szukaniu kogoś w zwykłym sensie. Bardziej o tym, co człowiek nosi w głowie latami. O rzeczach, których nie przepracował. O uczuciach, które nie umarły, tylko gdzieś się schowały i siedzą cicho.

Najbardziej siadł mi w tej książce klimat. Murakami potrafi zrobić coś takiego, że z pozoru niewiele się dzieje, a i tak masz wrażenie, że cały czas jesteś w środku czegoś ważnego. To Miasto jest dziwne, ciche, trochę martwe, trochę kojące. Nie ma tam życia w takim sensie, jak my to rozumiemy. Nie ma normalnych emocji, nie ma chaosu, nie ma zwykłej energii. I właśnie to robi robotę, bo człowiek zaczyna się zastanawiać, czy to jeszcze spokój, czy już pustka.

Podobało mi się też to, że ta książka nie próbuje być na siłę efektowna. Murakami nie wrzuca co chwilę sceny, która ma cię szarpnąć za rękaw. On bardziej cię usypia, ale w dobrym sensie. Wciąga w jakiś dziwny trans. I albo wejdziesz w ten rytm, albo odpadniesz. Ja wszedłem, chociaż nie będę ściemniał, że momentami nie czułem znużenia. Są fragmenty wolne, bardzo wolne. Czasem aż za bardzo. Ale u niego to jest chyba wpisane w styl.

To też nie jest książka, która wszystko ładnie tłumaczy. Jak ktoś lubi konkrety, jasne zasady świata i porządne domknięcie, to może się sfrustrować. Tutaj więcej rzeczy się czuje, niż rozumie. I w sumie to jest największa siła tej powieści. Ona działa nastrojem. Zostawia obrazy, pojedyncze sceny, emocje. Nie wszystko umiesz potem streścić, ale coś z tobą zostaje.

Dla mnie to jest książka o tym, że można przez pół życia gonić za czymś, co istnieje bardziej w człowieku niż poza nim. O samotności, która z czasem robi się wygodna. O pamięci, która potrafi być bardziej realna niż teraźniejszość. I o tym, że czasem najbardziej kuszące miejsce wcale nie jest tym, w którym naprawdę da się żyć.

Czy to jest najlepszy Murakami? Nie wiem. Ale na pewno taki, który niczego nie udaje. Jest spokojny, dojrzały, momentami chłodny, ale uczciwy w swoim tonie. Bez fajerwerków. Bez podlizywania się czytelnikowi. Po prostu siadasz i wchodzisz w ten świat.

Ja tę książkę bardziej przeżyłem, niż przeczytałem. Nie wszystko mnie w niej zachwyciło, nie wszystko kupiłem bez zastrzeżeń, ale miałem poczucie, że obcuję z czymś, co ma własne tempo, własny ciężar i własną ciszę. A to dziś wcale nie jest takie częste.