Lysis

Dialog „Lysis” jest zaliczany do wczesnych dzieł Platona, określanych mianem sokratycznych, ze względu na ich bliskość czasową i tematyczną do postaci historycznego Sokratesa. Stanowi pierwszą w dziejach europejskiej filozofii próbę systematycznego podejścia do kwestii przyjaźni. Rozmowa prowadzona w dialogu nie prowadzi jednak uczestników do jednoznacznych wniosków. Mimo rozważenia aż ośmiu definicji przyjaźni, Sokrates kończy swoje rozważania, przyznając, że dyskusja nie doprowadziła do osiągnięcia zakładanego celu.Można przypuszczać, że impuls do stworzenia tego dialogu zrodził się u Platona po jego pierwszej podróży na Sycylię około 388 roku p.n.e. Tam zetknął się z filozofią italską i był zaintrygowany myślami Empedoklesa dotyczącymi tajemniczej Philotes, która choć obecna w ludziach, nie poddaje się łatwej analizie. To właśnie te refleksje skłoniły Platona do stworzenia dialektycznego komentarza do dzieł sycylijskiego poety, co zaowocowało powstaniem „Lysis” — pierwszej w europejskiej kulturze próby zdefiniowania pojęcia przyjaźni.Przyjaźń jest uczuciem powszechnym, które wszyscy odczuwamy, lecz jednocześnie stanowi element większej, niepoznawalnej całości, która wymyka się definicjom. Dlatego właśnie platoński dialog na ten temat nie kończy się konkretnymi konkluzjami. Ten aspekt dzieła szczególnie rezonował ze starożytnymi sceptykami, co podkreśla prof. Ewa Osek, autorka nowego przekładu.