Lunatycy. Jak Europa poszła na wojnę w roku 1914

Gdy rozważamy początek wojen w 1914 roku, nie możemy traktować tego wydarzenia jak kryminał Agathy Christie, gdzie na końcu odkrywamy sprawcę z pistoletem w ręku nad ofiarą. W tej opowieści, wszyscy główni gracze mają swój własny napój tragedii, bez pojedynczego winowajcy. Wybuch wojny to dramatyczne wydarzenie, a nie przestępstwo. Warto zauważyć, że pomimo austriackiej i niemieckiej wojowniczości i strachu, jakie opisuje Fritz Fischer, nie tylko te kraje kierowały się podobną imperialistyczną wizją. Cały kryzys roku 1914 wyrósł z wspólnych politycznych postaw, tworząc mozaikę międzynarodowych napięć. To wydarzenie było naprawdę złożone i interaktywne, co sprawia, że debata na temat jego przyczyn trwa nawet sto lat po zabójstwie Franciszka Ferdynanda przez Gavrilo Principa.Ta książka jest uznawana za jedną z najbardziej wpływowych publikacji dotyczących tego okresu. „The Sunday Times” opisuje ją jako niezwykle imponującą i inspirującą. „Foreign Affairs” określa ją jako nową klasyczną analizę I wojny światowej. Ian Kershaw pisząc w „BBC History” podkreśla, że to niezastąpione źródło, a przyszłe badania nad przyczynami wojny nie obejdą się bez tej publikacji.Z kolei „The Wall Street Journal” zwraca uwagę na to, jak Christopher Clark, jako znakomity historyk, ożywiać potrafi kluczowe decyzje tamtych czasów, jednocześnie prezentując szeroki kontekst, który do nich doprowadził. „The Boston Globe” nie szczędzi mu pochwał, nazywając dzieło monumentalnym i wręcz rewolucyjnym. Podobne uznanie pojawia się w „The Washington Post”, które chwali elegancję i głębokość prowadzonej analizy, a „The Economist” zaznacza, że Clark doskonale ukazuje, jak przedwojenna dyplomacja przypominała skomplikowaną partię w teorii gier.