Lew kontra święty. Historia pewnej wrogości

Na przełomie XIX i XX wieku Rosja miała dwa kluczowe miejsca przyciągające tłumy – Jasną Polanę oraz Kronsztad. Co sprawiało, że tak wielu ludzi podążało do Lwa Tołstoja i ojca Jana Kronsztadzkiego? Pawieł Basiński, znany pisarz, który zdobył uznanie za książkę "Lew Tołstoj. Ucieczka z raju" (wyróżniona nagrodą Bolszaja Kniga), bada skomplikowane relacje między tym wybitnym pisarzem a popularnym wśród wiernych duchownym, którzy stali się zaciętymi przeciwnikami. Czym wyróżniała się religia Lwa Tołstoja? Czy rzeczywiście Cerkiew poddała go ekskomunice? Jak przebiegały słynne wspólne spowiedzi prowadzone przez Jana Kronsztadzkiego? Czy prawdziwie uznawano go za cudotwórcę czy może to tylko legenda? Książka zawiera niepowtarzalne fotografie z zasobów Państwowego Muzeum Lwa Tołstoja w Moskwie oraz z Centralnego Państwowego Archiwum Dokumentów Audiowizualnych w Sankt Petersburgu.W jednym z fragmentów książki Basiński przytacza zapis z dziennika Jana Kronsztadzkiego z 1908 roku, w którym prosi on Boga o śmierć Lwa Tołstoja. To bezprecedensowy akt, pokazujący jak głęboka była nienawiść Kronsztadzkiego do Tołstoja. W licznych kazaniach i publikacjach określał Tołstoja jako szatana, fałszywego lisa czy ryczącego lwa, grożącego rosyjskiej młodzieży. Zrozumiałem, jak potężna jest ta opowieść.