Maria Konopnicka. Rozwydrzona bezbożnica

Maria Konopnicka, znana głównie dzięki „Rocie”, pieśni patriotycznej bliskiej rangą do hymnu narodowego, odegrała istotną rolę w utrzymywaniu polskiej tożsamości podczas trudnych czasów zaborów, wojen i okupacji. W okresie PRL-u utwór ten często towarzyszył różnym manifestacjom patriotyczno-religijnym, zyskując uznanie środowisk opozycyjnych. Dziś Konopnicka cieszy się dużym szacunkiem w kręgach konserwatywno-narodowych, gdzie podkreśla się jej wkład w kształtowanie moralności i patriotyzmu wśród wielu pokoleń Polaków. Jednakże, podziw dla jej osiągnięć często przysłania fakt, że Konopnicka była przede wszystkim kobietą o skomplikowanym życiu osobistym.

Nie należy jej traktować jako niekwestionowanego moralnego autorytetu narodu. Wręcz przeciwnie, była postacią wyzwoloną, która nawiązywała związki z młodszymi mężczyznami w czasach, gdy takie zachowania budziły kontrowersje, a środowiska katolickie krytykowały jej twórczość jako antykościelną i antynarodową. Jej osobowość trudno wpisać w sztywne ramy. Z jednej strony, była oddaną matką, która samotnie wychowywała dzieci, lecz gdy te dorosły, zdecydowała się na życie podróżniczki, zwiedzając Europę przez niemal dwie dekady. Pomimo często przypisywanego jej feminizmu, bliższa analiza jej życia stawia te twierdzenia pod znakiem zapytania. Nie można też jednoznacznie nazwać jej skandalistką, gdyż dbała o swój publiczny wizerunek, co odróżnia ją od typowych skandalistów.

Szczególną uwagę przyciąga jej relacja z młodszą o dziewiętnaście lat Marią Dulębianką, obiecującą malarką, która poświęciła się walce o prawa kobiet i wsparciu Konopnickiej. Publikacja ta nie koncentruje się na dorobku literackim autorki „Naszej szkapy”, lecz ukazuje Konopnicką jako kobietę zaangażowaną w złożone relacje emocjonalne i zmagającą się z wyzwaniami codziennego życia.