Jesień wasza, wiosna nasza

Strajk w Stoczni Gdańskiej, przełomowy okres „Solidarności” trwający 16 miesięcy, oraz wydarzenia nazywane „jesienią ludów” z 1989 roku ukazują, jak społeczeństwo może jednocześnie zjednoczyć się w pokojowej walce o demokratyczne wartości, wolność i lepsze życie. Czy spuścizna Polaków, Czechów, Słowaków, Węgrów i Niemców, którzy zaangażowali się w tę transformację, ma pozostać tylko częścią przeszłości? Timothy Garton Ash, zarówno obserwator, jak i uczestnik tych wydarzeń, opisuje je jako nieodkryte źródło inspiracji politycznej.W tej książce możemy znaleźć dwie splecione narracje: „Polska rewolucja” oraz „Wiosna obywateli”. To nie tylko wspomnienia, ale także opowieści o społecznej świadomości. Opisują, jak ludzie zaczynają dostrzegać wspólne cele, opracowują strategie ich realizacji, organizują polityczną reprezentację i walczą o swoje prawa. Pierwsza „Solidarność” oraz „jesień ludów” stają się tu fundamentami demokratycznych przemian w Europie Środkowej. Współcześnie jednak masowe ruchy społeczne zostały zastąpione przez technokratyczne władze elit, a wpływ obywateli na politykę wydaje się malejący.Główny przekaz książki jest jasny: przywrócenie demokracji obywatelom oraz masowym ruchom. To obywatele napędzają historię. Słowa Henryki Krzywonos, nieugiętej liderki kierowców tramwajów i autobusów, przypominają, jak ważne jest wsparcie w walce o prawa: „Jeżeli nas porzucicie, będziemy zgubieni!”, bo „autobusy nie zwyciężą czołgów”. Alina Pieńkowska i Ewa Ossowska próbowały powstrzymać robotników opuszczających Stocznię, lecz ich apele były ignorowane i zagłuszane przez stoczniowe radio. Nawet kobiety z tłumu krytykowały opuszczających mężczyzn. Dzięki odpowiedzi Lecha Wałęsy na protesty i jego szybkim działaniom, sytuacja się odwróciła.Timothy Garton Ash (1955), brytyjski historyk i profesor St. Anthony’s College na Uniwersytecie Oksfordzkim, jest cenionym expertem w zakresie historii Europy Środkowo-Wschodniej, szczególnie Polski i Niemiec. Jego artykuły regularnie ukazują się w „The Guardian” i „New York Review of Books”. Jako jeden z najbardziej wpływowych badaczy tej tematyki, Ash zdobył wiele nagród, w tym Somerset Maugham Award w 1984 roku za „Polską rewolucję”. W Polsce pojawiły się także jego inne książki, takie jak „Niemieckość NRD” (1999), „Wolny świat: dlaczego kryzys Zachodu jest szansą naszych czasów” (2005) oraz „Teczka. Historia osobista” (2006).