Głód

Na pierwszy rzut oka to tylko zbiór kilku historii. Pięć opowiadań, różne sytuacje, różni bohaterowie. Można by pomyśleć, że każde idzie w swoją stronę i tyle. A jednak im dalej w to wchodziłem, tym bardziej miałem wrażenie, że to wszystko jest ze sobą jakoś powiązane, może nie fabularnie wprost, ale klimatem, jakimś wspólnym rdzeniem. Tym tytułowym głodem, który nie daje spokoju. I to jest dla mnie najciekawsze w tej książce. Bo głód tutaj nie jest oczywisty. To nie tylko potrzeba jedzenia. To coś dużo bardziej rozlanego. Głód uwagi, sensu, bliskości, kontroli. A czasem coś mroczniejszego, trudniejszego do nazwania. I Karika bardzo dobrze pokazuje, jak taka potrzeba potrafi powoli przejąć człowieka. Nie od razu. Najpierw jest niewinnie, potem trochę bardziej intensywnie, a w końcu już nie ma odwrotu.

Najbardziej zapadło mi w głowę tytułowe opowiadanie „Głód”. Ma w sobie coś takiego ciężkiego, dusznego. Motyw z maską, archiwami, schodzeniem coraz głębiej, dosłownie i w przenośni. To nie jest historia, która straszy w klasyczny sposób. Bardziej wchodzi pod skórę. Człowiek czyta i czuje, że coś jest nie tak, ale nie potrafi dokładnie powiedzieć co. „Samotność” z kolei była dla mnie chyba najbardziej przygnębiająca. Ten motyw uciekania od ludzi, życia w ciągłym ruchu, w pociągach, między miejscami. Niby nic nadprzyrodzonego, a jednak czuć w tym jakiś niepokój. Jakby ta samotność sama w sobie była czymś groźnym. „Mglisko” i „Wycieczka” to już bardziej klasyczne klimaty Kariki, czyli natura, góry, lasy, przestrzeń, która zaczyna działać na człowieka. I to jest coś, co on robi naprawdę dobrze. Przyroda nie jest tu tylko tłem. Ona ma wpływ. Przytłacza, izoluje, trochę manipuluje. Człowiek nagle przestaje być najważniejszy i to czuć. „Białe dziury” były dla mnie najbardziej niepokojące na poziomie psychologicznym. Taka historia, która zaczyna się bardzo zwyczajnie, wręcz banalnie, a potem robi się coraz bardziej dziwna. I znowu, bez jednego konkretnego momentu grozy. Raczej narastające wrażenie, że coś jest nie tak.

Całość ma bardzo spójny klimat. Duszny, ciężki, momentami wręcz przytłaczający. To nie jest książka, którą czyta się dla czystej rozrywki. Bardziej dla tego specyficznego uczucia niepokoju, które Karika potrafi wywołać. I robi to bez tanich trików. Bez nagłych zwrotów tylko po to, żeby zaskoczyć. Raczej buduje wszystko powoli.

Nie wszystko jednak było dla mnie idealne. Krótka forma ma swoje plusy, ale czasami miałem wrażenie, że niektóre historie aż proszą się o rozwinięcie. Ledwo zdążyłem wejść w klimat konkretnego opowiadania, a ono już się kończyło. Z drugiej strony może to celowy zabieg, zostawić niedosyt, niedopowiedzenie. Zakończenia też nie zawsze trafiały idealnie. Część z nich jest bardzo otwarta, bardziej sugeruje niż wyjaśnia. Mi to akurat w większości pasowało, ale rozumiem, że nie każdy to kupi. Jeśli ktoś lubi konkretne odpowiedzi, to może się poczuć trochę zawiedziony.

Mimo tego „Głód” uważam za bardzo dobrą rzecz. Może nie tak intensywną jak jego dłuższe powieści, ale za to bardziej skoncentrowaną na jednym motywie. I dobrze pokazującą, że największy niepokój nie zawsze bierze się z czegoś zewnętrznego. Czasem wystarczy to, co siedzi w człowieku. Po tej książce zostaje takie dziwne wrażenie, że każdy coś w sobie nosi. Jakąś potrzebę, która może w pewnym momencie wymknąć się spod kontroli. I to jest chyba najgorsze w tym wszystkim, bo trudno przed tym uciec.