Gdzie tu się schować?

Wspomnienia Franciszki Grünberg, obejmujące lata 1898–1967, powstały tuż po zakończeniu wojny i stanowią niezwykły literacko i faktograficznie opis przeżyć autorki oraz jej rodziny. To jednak przede wszystkim surowa i szczera relacja z czasów Zagłady, przedstawiająca ciężkie realia ukrywania się. W tekstach Grünberg szczególnie wyróżnia się drobiazgowe, autoanalityczne opisanie stanów emocjonalnych – zarówno jej własnych, jak i jej bliskich. Czytelnik odnajdzie tutaj wyraziste uczucia takie jak strach, rozpacz, utrata nadziei czy wściekłość na niesprawiedliwość oraz na ograniczone warunki życia w kryjówkach. Dla autorki przetrwanie stanowiło nie tylko logistyczne wyzwanie związane z miejscami ukrycia, ale głównie walkę z własnymi emocjami. To właśnie w tych powojennych zapiskach wyrażają się tłumione wówczas uczucia. Franciszka pisze o chwilach, gdy spędzali czas przy oknie, z zazdrością obserwując ludzi mogących swobodnie się poruszać. Dla nich te przechodzące postacie były jak istoty wyższe, obdarzone wyjątkowymi talentami. W takich momentach rodziła się w nich chęć, by wybiec na zewnątrz, doświadczyć wolności, nawet jeśli miałoby to prowadzić do schwytania czy śmierci – choćby na moment oddychać powietrzem i podziwiać otaczający świat.