Ewolucja uwarunkowań jakości zarządzania

W XVI wieku w Akademii Krakowskiej, znanej dziś jako Uniwersytet Jagielloński, edukacja opierała się na czterech kolegiach, skupiających się na prawie, medycynie, teologii i sztukach wyzwolonych, czyli filozofii. Zachował się do naszych czasów zabytkowy budynek Collegium Iuridicum, w którym od 1850 do 1886 roku mieściła się siedziba uczelni. To właśnie stąd absolwenci prawa opuszczali mury uczelni z misją przestrzegania prawa oraz dbania o jego egzekwowanie w państwie.Okres świętowania setnej rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę jest doskonałą okazją do refleksji nad rolą szkolnictwa wyższego w kształtowaniu ładu wolnościowego. Już 13 lipca 1920 roku Sejm Ustawodawczy uchwalił ustawę o szkołach akademickich, które miały nie tylko propagować naukę, ale także służyć ojczyźnie, poszukując prawdy i przewodnicząc młodzieży w tej misji. Ustawa opublikowana 10 sierpnia 1920 roku w Dzienniku Ustaw RP, niesie przesłanie o odpowiedzialności uczelni za przygotowanie studentów do praktycznego wykorzystania zdobytej wiedzy.Trudne lata międzywojenne stawiały przed polskim szkolnictwem wyższym liczne wyzwania, związane z trudnościami ekonomicznymi i późniejszymi wydarzeniami II wojny światowej. W 1937 roku nowelizacjom poddano wcześniejszą ustawę z 1933 roku, co było sygnalizowane przez środowisko akademickie jako bardzo negatywne, mające długofalowe skutki dla systemu edukacji powojennej. Ustawodawstwo to zostało w późniejszych latach wykorzystane przez ówczesne władze do pełniejszego podporządkowania uczelni interesom partyjnym.Dekrety z lat 1945 i 1947 wprowadziły nowe przepisy, które umożliwiały przyznawanie stopni naukowych osobom o sprawdzonej lojalności politycznej, co wpłynęło na obniżenie jakości edukacji. Po protestach z marca 1968 roku, które zostały brutalnie stłumione, wprowadzono przepisy pozwalające na mianowanie niehabilitowanych doktorów na stanowiska naukowe, co prowadziło do degradacji standardów akademickich. Ustawa z 20 lipca 2018 roku ponownie otworzyła drzwi do takich nominacji, choć tym razem dla uznanych dydaktyków, pokazując, jak historia zatacza koło w polityce edukacyjnej.