Europejczycy. Początki kosmopolitycznej kultury

"Panorama epoki, która stała się fundamentem dla rozwoju kultury europejskiej, jest niezwykle fascynująca. W sercu tej narracji znajduje się Pauline Viardot, ikona opery, której głos znany był w najdalszych zakątkach Europy. Obok niej pojawia się Iwan Turgieniew, wybitny rosyjski pisarz, który oddał swe serce Pauline, oraz Louis Viardot, jej mąż, wpływowy krytyk i dziennikarz kształtujący kariery licznych twórców.Dzięki burzliwemu XIX wiekowi, pełnemu politycznych i społecznych przemian, Europa zyskała wspólne dziedzictwo kulturalne. Na przełomie wieków literatura, sztuka i muzyka ożywiały zarówno prywatne domy, jak i publiczne sale koncertowe na całym kontynencie. Stworzenie europejskiego kanonu, który stał się fundamentem dla kultury wysokiej, wymagało głębokiego kosmopolitycznego podejścia, umożliwiającego artystom rozkwit na międzynarodowej scenie.Orlando Figes w swojej książce ukazuje niesamowite losy trzech artystów, którzy przekraczali granice zarówno geograficzne, jak i kulturowe, zanim jeszcze zyskały one współczesne znaczenie. Pauline Viardot, choć była córką hiszpańskiej rodziny Garcia, stała się francuską mezzosopranistką, z łatwością poruszając się w świecie włoskiej opery i rosyjskiej literatury, przez długi czas mieszkając w Niemczech. Jej życie artystyczne obnażało jednocześnie złożone relacje pomiędzy kulturą a ekonomią, pokazując, że artyści, niczym przedsiębiorcy, musieli umiejętnie nawigować w realiach rynkowych.Figes przypomina nam, jak daleko zaszliśmy jako społeczeństwo, jednocześnie ukazując, że pewne kwestie, nierozerwalnie związane z ludzką naturą, pozostają niezmienne."