Deutschland, Polen und die Geopolitik

Geopolityka, poza zaletami wynikającymi z geograficznego położenia państwa, dąży do identyfikacji przeszłych wzorców, które dostarczają wskazówek na temat przyszłych wyzwań geopolitycznych. Niemcy i Polska odegrały ważną rolę w kluczowych przemianach geopolitycznych XX wieku, a mimo to ich znaczenie nie było szeroko analizowane w niemieckich badaniach dotyczących Polski. Niniejsza analiza skupia się na roli tych dwóch państw w różnych historycznych i geopolitycznych konstelacjach, a także bada potencjalne skutki dla przyszłości. W celu odpowiedzi na to zagadnienie, przeprowadzono analizę historycznej lub potencjalnej roli obu krajów w określonej konstelacji geopolitycznej, używając pięciu historycznych przypadków (1916, 1933/34, 1938/39, 1945–1989, oraz po 1990 roku) i trzech przyszłościowych scenariuszy. Poza analizą historiograficzną, uwaga skupiona jest na pracach polskich, niemieckich i międzynarodowych geopolityków, zarówno z przeszłości, jak i współczesnych (takich jak Mackinder, Spykman, Ratzel, Kjellén, Naumann, Dmowski, Piłsudski, Studnicki, Haushofer, Schmitt, Wojciechowski, Matuszewski, Bocheński, Mackiewicz, Brill, Buck, Moczulski, Dugin i Brzeziński). Praca szczególnie podkreśla zagrożenie dla relacji polsko-niemieckich wynikające z dynamicznej geopolitycznej konfiguracji państw. Chociaż widać, że rola Polski w niemieckiej geopolityce (do 1945 r.) była zazwyczaj przedstawiana negatywnie, to polska geopolityka prezentuje różnorodne podejścia (antyniemieckie, sceptyczne, lecz współpracujące oraz przychylne Niemcom). Wyniki sugerują, że w przeszłości oba państwa były przede wszystkim geopolitycznymi antagonistami, co może wskazywać, że podobna sytuacja nie jest wykluczona w przyszłości, jak pokazują przedstawione scenariusze.