Władimir Zazubrin - sylwetka autora

Rosyjski autor i dziennikarz, znany pod pseudonimem "Zazubrin", spędził młodzieńcze lata w Syzraniu, gdzie przebywał jego ojciec zesłany za udział w rewolucyjnych wydarzeniach 1905 roku jako pracownik kolei. W szkole realnej założył wraz z kolegami kółko socjalistyczne, za co w kwietniu 1915 roku został aresztowany i trzy miesiące spędził w więzieniu. Tam, prawdopodobnie za zgodą partii, współpracował z carską Ochraną jako agent "Minin".

W 1917 roku ponownie trafił do aresztu, tym razem za swoją działalność propagandową na rzecz bolszewików, przy czym zatrzymania dokonały władze Rządu Tymczasowego. Po uwolnieniu w Symbirsku, powołano go do wojska i skierowano do Pawłowskiej Szkoły Wojskowej w Piotrogradzie. Był świadkiem rewolucji październikowej. Powrócił do Syzrania w lutym 1918, lecz już w sierpniu powrócił do służby wojskowej, tym razem w Irkucku, gdzie po dziesięciu miesiącach uzyskał stopień podporucznika.

Podczas rosyjskiej wojny domowej walczył po obu stronach frontu. Latem 1919 roku służył u admirała Kołczaka, a w październiku przeszedł na stronę czerwonych, wypełniając specjalne misje. W Kańsku, w 1920 roku, ożenił się z Warwarą Tieriajewą. Jego pierwsze dzieło, "Dwa mira" (Dwa światy), opublikowane w 1921 roku pod pseudonimem "Zazubrin", stało się ważnym literackim świadectwem walk "białych" i "czerwonych" na Syberii, zyskując uznanie krytyków jako "pierwsza radziecka powieść". Powieść cieszyła się dużym zainteresowaniem, a jej popularność trwała aż do śmierci autora, doczekując się siedemnastu wydań. Znana była także w kręgach wojskowych, a jej pozytywne recenzje wydali Lenin, Łunaczarski oraz Gorki, który objął Zazubrina swoim mecenatem.

W 1922 roku pisał opowiadania takie jak "Obszczeżytije" (Hotel pracowniczy) i "Blednaja prawda" (Blada prawda), opublikowane w "Sibirskich Ogniach" w 1923 roku. Obrazują one życie w czasach NEP oraz upadek lokalnego działacza bolszewickiego wplątanego w korupcję. Jego najważniejsze dzieło, "Drzazga" (Szczepka), uważane było za zaginione, aż do publikacji w ZSRR w 1989 roku. Opowiadanie to ukazuje historię Srubowa, przewodniczącego Czeki, który realizuje swoje obowiązki z bezwzględnością, co doprowadza go do problemów psychicznych i ostatecznego odsunięcia od stanowiska.

Od 1923 roku Zazubrin pracował dla miesięcznika "Sibirskije Ogni", gdzie był najpierw sekretarzem redakcji, a następnie szefem. Dzięki jego działalności czasopismo stało się centrum dla syberyjskich literatów, mimo często nieskutecznej cenzury bolszewickiej. W 1926 roku zorganizował zjazd syberyjskich pisarzy, którego owocem było powstanie Syberyjskiego Związku Pisarzy, a on sam został jego przewodniczącym.