Thorstein Veblen - sylwetka autora

Amerykański ekonomista i socjolog norweskiego pochodzenia, Thorstein Veblen, rozpoczął swoją niejednolitą i trudną karierę akademicką dopiero w 1891 roku, kiedy otrzymał posadę wykładowcy ekonomii na Uniwersytecie Chicagowskim. Jego sławnym dziełem, które przyniosło mu zarówno uznanie, jak i ostrą krytykę, była opublikowana w 1899 roku "Teoria klasy próżniaczej" (The Theory of the Leisure Class), będąca fundamentalnym dziełem instytucjonalizmu. Jego ekonomiczne poglądy zostały szerzej omówione w "Teorii działalności przedsiębiorczej" (The Theory of Business Enterprise) z 1904 roku.

Po tych sukcesach Veblen objął stanowisko na Stanford University w latach 1906-1909, a następnie przeniósł się na University of Missouri, gdzie pracował w latach 1911-1918. Podczas I wojny światowej krótko pracował w administracji żywnościowej. Wykładał również od 1918 do 1926 roku w nowo utworzonej New School for Social Research. W tym czasie wydał kolejne istotne prace, takie jak "Instynkt dobrej roboty" (The Instinct of Workmanship, 1914), "Imperialne Niemcy i rewolucja przemysłowa" (Imperial Germany and the Industrial Revolution, 1915) oraz "Własność wyobcowana i działalność przedsiębiorcza w ostatnim okresie: przypadek Ameryki" (Absentee Ownership and Business Enterprise in Recent Times: The Case of America, 1923).

Veblen wyróżnił cztery etapy rozwoju kulturowego ludzkości: erę dzikości, barbarzyństwa, quasi-pokojowego rozwoju wytwórczości oraz fazę pokojowej organizacji wytwórczej. W jego opinii, klasa próżniacza jest najbardziej widoczna na najwyższych poziomach ery barbarzyństwa i charakteryzuje się nieproduktywnością oraz pokazowym lenistwem, które wskazuje na finansowe możliwości jednostki. Według Veblena, liczebność tej grupy wpływa na kształtowanie nawyków dotyczących dobrego smaku i estetyki. Był pionierem w definiowaniu "czasu wolnego", który interpretował jako całokształt czasu poza pracą. Dla Veblena ilość dostępnego czasu wolnego była wskaźnikiem pozycji społecznej i przynależności do danej klasy społecznej. Podzielił również zawody na kategorie pieniężne, sprzyjające duchowi łupieżczemu, nieekonomiczne oraz produkcyjne.