Agady talmudyczne

Hagada, znana również jako haggada, to opowieści, które stanowią część rabinicznej interpretacji Biblii i Talmudu, zaliczane do gatunku midraszu. Są to narracje oparte na historiach biblijnych, wzbogacone o komentarze i dodatkowe szczegóły. Ponieważ judaizm zakazuje przedstawiania wizerunków ludzi, hagady pełnią niejako funkcję ilustracyjną, opisując na przykład piękno i cnoty żon patriarchów. W hagadach dotyczących potopu przedstawi się Noego jako osobę nawołującą do skruchy, a długi czas budowy arki był postrzegany jako okazja do nawrócenia.W odróżnieniu od halachy, hagada nie zajmuje się ustalaniem zasad postępowania. Najbardziej rozpoznawalną hagadą jest Hagada Paschalna, która opowiada o wyjściu Izraelitów z Egiptu. Kompozycja tej opowieści składa się z fragmentów biblijnych, komentarzy i modlitw, a jej zapis datowany jest na okres między II a IV wiekiem n.e. Hagada jest czytana w jesziwach, a także podczas ceremonii weselnych i pogrzebowych. Podczas święta Pesach, jej treść odczytywana jest przy stole sederowym. Hagada Paschalna przypomina o Wyjściu Izraelitów z Egiptu oraz o plagach, które spadły na Egipcjan. Przedstawia obowiązki żydowskich domowników na czas święta, opisuje wymagane potrawy na stole sederowym i wyjaśnia ich symboliczne znaczenie. Zawiera również modlitwy niezbędne do obchodów tego święta, a także wierszyki i wyliczanki dla dzieci. W ciągu historii, Hagada na święto Pesach doczekała się największej liczby edycji wśród żydowskich książek, przekraczając liczbę 3500 wydań. W Polsce po II wojnie światowej jej nakłady ukazały się w trzech edycjach: reprint wiedeńskiego wydania z 1927 roku z 1991 roku, Hagada na Pesach i Pieśń nad Pieśniami z komentarzami pod redakcją Sachy Pecarica w 2002 roku i Hagada na Pesach Stowarzyszenia 614. Przykazania z 2007 roku.