Wielkie nadzieje

Powieść „Wielkie nadzieje” to jedna z najpiękniejszych powieści literatury angielskiej i jednocześnie jedna z najlepszych w dorobku Charlesa Dickensa. Utwór przedstawia historię rozczarowania światem, niezrozumienia i złamanego młodzieńczego serca. Wartości poruszane przez brytyjskiego autora na łamach książki „Wielkie nadzieje” znakomicie oddają nastroje społeczne XIX-wiecznej Anglii. Urodzenie definiowało człowieka na całe życie. Przynależność do określonej warstwy społecznej decydowała nie tylko o jakości życia, ale również o potencjalnym małżeństwie. Ludzie z różnych warstw społecznych byli dla siebie niedostępni, nawet w obliczu miłosnego uniesienia. Wspólne życie wymagało mieszkańca, a Charles Dickens dobrze o tym wiedział. Autor książki „Wielkie nadzieje” pozostawał jakiś czas w szczęśliwym związku z Catherine Dickens. W ciągu 16-letniego pożycia kobieta wydała na świat dziesięcioro dzieci. Mimo to brytyjski pisarz żywił nieokreśloną w swojej formie namiętność do 15-letniej siostry Catherine. Epizod z życia pisarza ciągnął się za nim długo po śmierci dziewczyny i owa burzliwa dla brytyjskiego pisarza znajomość przypominała materiał na powieść „Lolita”. To jak z tym moralizatorstwem, panie Dickens?

Tłem dla powieści „Wielkie nadzieje”, podobnie jak w innych dziełach brytyjskiego pisarza, jest czas wielkich przemian, jakie dokonywały się w Anglii w połowie XIX wieku. W tym właśnie czasie, w świecie wyraźnych podziałów społecznych, urodził się Pip - osierocony chłopak, wychowywany przez surową siostrę i jej dobrodusznego męża, kowala Joe. Przeznaczenie uśmiecha się do Pipa, gdy nad grobem swoich rodziców napotyka zbiegłego więźnia, któremu decyduje się pomóc. Młody chłopak jeszcze wtedy nie wiedział, że to wydarzenie odmieni na zawsze jego życie.

Kolejny przełomowy moment w życiu Pipa nastąpi, gdy odwiedzi starą posiadłość Satis House, zamieszkiwaną przez ekscentryczną Miss Havisham i młodą, choć wyniosłą Estellę. Chłopak zakochuje się w dziewczynie bez pamięci. W głowie Pipa rodzi się myśl, że jeśli istnieje na tym świecie dobry powód, aby wyrwać się na zawsze z okowów biedy i nizin społecznych, to jest nim owa młoda dama, której imię Pip powtarzał w myślach każdego dnia. O tym właśnie są tytułowe „Wielkie nadzieje”! Przeznaczenie znowu daje o sobie znać, gdy tajemniczy dobroczyńca oferuje Pipowi wykształcenie i szansę na lepsze życie w Londynie. Jednak nawet w stolicy Wielkiej Brytanii cel Pipa pozostaje niezmienny - zdobyć serce Estelli.

„Wielkie Nadzieje” to zatem opowieść o aspiracjach, marzeniach, ale i o nadziejach, które niebezpiecznie zahaczają o mgliste złudzenia. Charles Dickens przedstawia bohaterów utworu jako ludzi, którzy z determinacją dążą do celu, nieświadomi, że czasami nadzieja okazuje się pułapką złudzeń. XIX-wieczna Anglia w prozie brytyjskiego pisarza to świat wielkich możliwości, ale również potężnych ograniczeń. Podczas lektury książki „Wielkie nadzieje” czytelnik ma okazję obserwować wewnętrzne zmagania młodego chłopaka, poczucie niższości wobec innych i dążenie za wszelką cenę, aby odmienić swoje życie. Warto dodać, że tożsamość głównego bohatera widocznie zmienia się wraz z postępem fabuły w książce „Wielkie nadzieje”: Pip zmienia się pod wpływem otoczenia, doświadczeń, a także dzięki relacjom z innymi postaciami opisanymi przez Charlesa Dickensa.

Brytyjski pisarz szczegółowo portretuje bohaterów powieści „Wielkie nadzieje”, tak by ich losy skutecznie poruszały serca czytelników i budziły wzruszenie. Charles Dickens całkowicie mistrzowsko łączy wątki obyczajowe i psychologiczne, tworząc przy tym opowieść pełną napięcia, emocji i zaskakujących zwrotów akcji. W powieści „Wielkie Nadzieje” widoczna pozostaje również cecha charakterystyczna dla twórczości Charlesa Dickensa: autor umiejętnie kreuje zarówno postacie pozytywne, jak i negatywne, prowokując w ten sposób czytelnika i oferując paletę skrajnych emocji nad klasyką literatury, jaką niewątpliwie jawi się powieść „Wielkie nadzieje”.

Londyn przedstawiony w książce „Wielkie nadzieje” to tło nie tylko dla życiowych perypetii Pipa, ale także swoisty obraz ówczesnego społeczeństwa. Problemy z brakiem sprawiedliwości, ubóstwo czy w końcu podziały klasowe stanowią poważne ograniczenia w świecie, w którym żyje główny bohater książki „Wielkie nadzieje”. Charles Dickens, jak to ma w zwyczaju, nie unika trudnych tematów i z niebywałym realizmem przedstawia codzienne życie ówczesnej Anglii, pełne trudów, wyzwań, ale też nadziei na lepsze jutro i oczekiwania na zmiany.

Zmierzając powoli do końca, uważam, że „Wielkie Nadzieje” to powieść w pierwszej kolejności o odkrywaniu własnej tożsamości, poszukiwaniu miejsca na ziemi, ale także o ambicji i dążeniu do przekroczenia własnych granic, niezależnie od przeciwności losu. Pip w swoim życiu doświadcza wielu zawodów, cierpienia i smutku, jednak nie poddaje się i nieustannie dąży do spełnienia własnych marzeń. To właśnie wspomniane marzenia zdają się mieć szczególną moc w powieści „Wielkie nadzieje". Tym samym utwór Charlesa Dickensa stanowi przypomnienie o tym, co w życiu ważne. Człowiek z marzeniami w głowie i zdeterminowany, aby je zrealizować, jawi się jako niepowstrzymany w prozie brytyjskiego pisarza! Czy Pip osiągnie swoje cele i zdobędzie serce wyniosłej Estelli? Dzieli was tylko jeden krok, drodzy czytelnicy, aby się o tym przekonać. Każdy choć raz w życiu powinien przeczytać, powieść „Wielkie nadzieje” dla własnego literackiego dobra ?.

Uwielbiam twórczość Charlesa Dickensa. Podobnie jak wielu innych czytelników, pierwszy raz z prozą brytyjskiego pisarza spotkałam się przy okazji lekcji języka polskiego i omawiania utworu „Opowieść wigilijna”. Pamiętam, że było ckliwie i nieco melancholijnie podczas wspomnianych lekcji, być może dlatego, że wspomniane wyżej dzieło niesie za sobą nostalgiczne przesłanie. Inne dzieła Charlesa Dickensa wydają się osadzone w podobnym klimacie, bohaterowie powieści brytyjskiego pisarza często poszukują w życiu szczęścia, nawet jeśli mają wrażenie, że jest ono czymś odległym i w gruncie rzeczy nieosiągalnym. Najważniejsze przesłanie, jakie płynie z twórczości Charlesa Dickensa, to nie poddawać się, nie oglądać na innych i nie dbać o konwenanse, jeśli naprawdę wiemy, czego w życiu pragniemy. Wydawać by się mogło, że w ciągu minionych 150 lat świat mocno się zmienił, jednak lektura powieści brytyjskiego pisarza nie pozostawia wątpliwości, że natura człowieka w ciągu wieków pozostaje taka sama. Człowiek chce kochać i być kochanym, choć często zapomina o jednym i drugim w pogoni za lepszym życiem. Czego dotyczy tym razem tytułowe „Wielkie nadzieje”?

Pip, wychowywany przez surową siostrę, wydaje się prowadzić życie zupełnie przewidywalne i ustabilizowane. Jak to bywało w XIX wieku i wcześniej, chłopak został niejako „przeznaczony” na kowala u szwagra. Sam Pip nie wyobrażał sobie innego losu dla siebie. Wszystko zmienia się, gdy poznaje ekscentryczną pannę Havisham i jej piękną, lecz wyrachowaną i cyniczną podopieczną, Estellę. Marzenie o wspólnym życiu z młodą damą zaczyna ogarniać myśli i serce Pipa. Nagle los kowala wydaje się przekleństwem, a nie przeznaczeniem dla bohatera powieści „Wielkie nadzieje”. I dalej dzieje się to, za co kocham twórczość Charlesa Dickensa: przeznaczenie zmienia wszystko, choć trzeba mu pomóc i wykorzystać szanse. Jak sobie w tej sytuacji poradzi Pip?

„Wielkie nadzieje” to powieść, za sprawą której Charles Dickens zabiera czytelników w meandry codzienności o wyrazistym, barokowym sznycie. Brytyjski pisarz śmiało operuje naturalizmem, w którym zwyczajne wydarzenia nabierają niezwykłego wymiaru. Niewinną scenę ze zbiegłym więźniem na bagnach autor powieści „Wielkie nadzieje” zamienia w głęboką metaforę ludzkiej egzystencji. Tym samym powieść „Wielkie nadzieje” to w pewnym sensie opowieść o życiu każdego z nas, w której niczym w lustrze odbijają się ludzkie błędy, pragnienia i marzenia. Pipa poznajemy jako małego, przestraszonego chłopca. Rozwój głównego bohatera obserwujemy na kartach powieści, gdy z wrażliwego dziecka staje się mężczyzną. To drobne wydarzenia, przypadkowe spotkania, uczucia i myśli wpływają na jego przemianę, a nie wielkie wydarzenia, które zwykle wydają się nam najważniejsze. Charles Dickens udowadnia, że to małe rzeczy zmieniają wszystko!

Unikalny styl Charlesa Dickensa oraz magiczny zabieg wprowadzenia realistycznej baśni dla dorosłych sprawiają, że z zapartym tchem przewracałem kolejne strony powieści „Wielkie nadzieje”! Niezwykła powieść brytyjskiego autora stawia przed czytelnikiem pytania o ważne dla nas wartości, ambicje i cele w życiu każdego człowieka. Moim zdaniem Charlesa Dickensa nie da się zaszufladkować do jednego tylko gatunku, zwłaszcza w obliczu tak znakomicie przedstawionych portretów psychologicznych, jak zostało to nakreślone w powieści „Wielkie nadzieje”. Nie sposób nie wspomnieć o sposobie, w jaki brytyjski autor opisuje świat przedstawiony w powieści „Wielkie nadzieje”. Charles Dickens z polotem i wyobraźnią relacjonuje scenografię XIX-wiecznej Anglii. Opisy miast, wsi, domów czy przydrożnych karczm wciągają czytelnika w fascynującą podróż do przeszłości. Wielowymiarowe tło historyczne i społeczne sprawia, że powieść nie traci na aktualności, a wręcz przeciwnie – zyskuje na głębi.

Reasumując, „Wielkie nadzieje” to opowieść o dorastaniu, miłości, zazdrości i dążeniu do spełnienia marzeń. Lektura utworu Charlesa Dickensa zachęca do wielu przemyśleń na temat życia, wartości, które wyznajemy, i kierunku, w jakim podążamy. To również fragmentami opowieść metafizyczna, gdzie to, co niemożliwe, miesza się z prawdziwym, choć trudnym do zaakceptowania życiem. Tym samym powieść wydana nakładem wydawnictwa MG stanowi jedno z najcenniejszych dzieł literatury światowej od chwili premiery w połowie XIX wieku. Polecam, szczególnie jeśli macie poczucie w życiu, że chcielibyście coś zmienić, ale nie wiecie jak! Pip był w podobnej sytuacji i znalazł wyjście. Jakie? Na to pytanie odpowiedź pozostaje ukryta gdzieś między słowami utworu „Wielkie nadzieje” ?.