W kręgu inspiracji personalizmu etycznego

Rozważając etyczne dziedzictwo trzech wybitnych polskich etyków chrześcijańskich, staramy się uzyskać możliwie najbardziej precyzyjny „obraz” moralności poprzez twórczą konfrontację ich hermeneutyk. Wynikający z tego dialog pozwala osiągnąć lepsze przybliżenie prawdy niż analiza tylko jednej z nich. Możliwe są zarzuty relatywizmu, które wynikają z przypisywania prawdy o moralności określonym historycznie podejściom hermeneutycznym. Takie obawy są jednak nieporozumieniem, ponieważ każda prawda moralna jest związana z przyjętą hermeneutyką, nawet ta, która obawia się relatywizmu. Konfrontacja różnych podejść nie powinna podważać ich fundamentów, lecz skupiać się na wierności im, zamiast popadać w fundamentalizm. Chrześcijańska etyka, będąca hermeneutyką moralności opartą na określonych zasadach, zyskuje na tej kreatywnej wymianie i nie traci swojej tożsamości; przeciwnie, staje się bogatsza o nowe perspektywy i narzędzia, pozwalając na spostrzeganie aspektów, które wcześniej były zakryte. Ci, którzy rozpuszczają chrześcijańską etykę w innych hermeneutykach, mylnie rozumieją ideę twórczej konfrontacji, która nie polega na rezygnacji z istotnych wartości.Etyka chrześcijańska pozostaje wartościową propozycją dla współczesnych ludzi. Aby jednak skutecznie ją praktykować w XXI wieku, potrzebna jest otwartość, intelektualna odwaga oraz zdolność do konfrontacji z różnorodnością bez przemocy i powierzchownych osądów. Istotne jest także umiejętność wyczuwania „ducha czasu”, który wpływa na dzisiejszego człowieka na wiele sposobów. Nasi trzej bohaterowie, Ślipko, Tischner i Styczeń, dostrajali swoje podejścia do tego ducha, czyniąc ich hermeneutyki mniej lub bardziej udaną jego interpretacją. Każda z nich w inny sposób zgłębiała ludzką egzystencję i moralność, jedne sięgały głęboko, tracąc niekiedy klarowność wyrazu, inne natomiast analizowały bardziej precyzyjnie, zgodnie z ich standardami racjonalności.Ta kreatywna konfrontacja inspirowana myślą personalistyczną powinna uczyć nas wrażliwości na „ducha czasu” i skłaniać do dialogu etycznych hermeneutyk.