Powrót `Imperium Zła`. Ideologie współczesnej Rosji. ich twórcy i krytycy (1913-2023)

Federacja Rosyjska, zajmująca największy obszar na świecie i niemal dwukrotnie przewyższająca rozmiarami Stany Zjednoczone, wciąż nie zaspokaja swojego imperialnego apetytu. Profesor Andrzej Nowak, uznawany za jednego z czołowych historyków Polski, zgłębia tradycje i praktyki rosyjskiego imperializmu, począwszy od końca ery carów po obecne rządy Władimira Putina. Rosja kreuje swój wizerunek jako wielkiej mediatorki i opiekunki pokrzywdzonych przez Zachód, a także obrończyni zdrowego rozsądku i wartości konserwatywnych, w kontrze do postrzeganego przez nią kryzysu moralnego Europy. Każda agresja uznawana jest tam za wyzwolenie. Jak to możliwe, że idee związane z rolą Moskwy jako trzeciego Rzymu, ożywione przez prądy takie jak słowianofilstwo, panslawizm i eurazjanizm, zdołały przetrwać burzliwą rewolucję 1917 roku? W tej wieloaspektowej pracy Nowak wyjaśnia, dlaczego władza w Rosji odwołuje się do siły, by zachować swoją pozycję. Analizuje akademickie spojrzenia na rosyjski imperializm, od unikania tematu do rozwinięcia dyscypliny imperiologii. Opisuje również znaczenie polskiej szkoły sowietologii i cenne obserwacje, które zawdzięczamy wielkim postaciom polskiego romantyzmu. Rekonstrukcje historyczne prowadzą do odpowiedzi na kluczowe pytanie o powrót imperialnych ambicji Rosji po rozpadzie Związku Sowieckiego. W ostatnim rozdziale autor koncentruje się na postaci Putina jako historyka. Kluczowym wątkiem pozostaje kwestia Ukrainy, postrzeganej przez Putina jako obszar rzekomo zabrany historycznej Rosji. Nowak ukazuje, jak niezbędna jest znajomość idei stojących za działaniami rosyjskich przywódców. Dzięki wszechstronnej analizie, autor odkrywa, jak komunizm, imperium i narody tworzą narrację o Rosji. Dzięki erudycji i pisarskiej zręczności Nowaka, nawet najbardziej skomplikowane teksty Stalina i przemówienia Putina stają się angażującą intelektualną podróżą.