(Nie)świadomość twórcy? Casus Diogenesa Laertiosa. Translacja IV i VI księgi. Biogramów i poglądów słynnych filozofów (wybór)

Dzieło Diogenesa Laertiosa, znane jako "Żywoty i poglądy słynnych filozofów", jest różnie oceniane na przestrzeni wieków. Przechodząc od zachwytów po całkowitą dyskredytację, najczęściej traktowano je jako podręcznik filozofii, pomijając jego literacką wartość. Jednak dla starożytnych czytelników jego znaczenie było oczywiste, ponieważ to właśnie tę wersję spośród wielu innych zachowano dla przyszłych pokoleń, uznając za literackie arcydzieło opisu filozofii. Tadeusz Sinko, znany polski hellenista, krytycznie zauważył, że Diogenes stworzył swoje dzieło z dziesięciu ksiąg, korzystając z biograficznych i doksograficznych źródeł w nieuporządkowany sposób. Również Jerzy Łanowski, filolog klasyczny z późniejszego pokolenia, określił pracę Diogenesa jako "niekrytyczną kompilację", choć podkreślił, że jej jedyna w swoim rodzaju natura czyni ją bezcenną dla historii filozofii, będącą spuścizną starożytności.Współcześni badacze coraz bardziej dostrzegają wartościowe aspekty dzieła Diogenesa. Jrgen Mejer w swojej monografii nawołuje do "świeżej analizy Diogenesa Laertiosa", co stało się inspiracją do nowych, interesujących odkryć naukowych. W Polsce szczególnie warto zwrócić uwagę na prace Marian Wesołego, który zajął się tłumaczeniem wielu tekstów dotyczących poszczególnych filozofów omówionych przez Diogenesa. Wśród nich można wymienić takie tytuły jak "Manifest epikurejskiej filozofii życia", "Arystoteles według Diogenesa Laertiosa" oraz "Filozofia - dziełem Hellenów. Prolog Diogenesa Laertiosa". Ostatnio badania nad stylem naukowo-podręcznikowym Diogenesa przyciągają uwagę współczesnych autorów, otwierając nowe perspektywy dla zrozumienia jego twórczości.