Między Bogiem a Hitlerem. Kapelani wojskowi w służbie nazizmu

Tysiąc wojskowych kapelanów chrześcijańskich stanowiło istotny element armii niemieckiej pod rządami hitlerowskich Niemiec, będąc świadkami, a nierzadko także współuczestnikami zbrodni popełnianych przez nazistowski reżim. Swoją postawą i autorytetem wzmacniali okrutne działania wojenne, posługując się narzędziami religijnymi dla wspierania ideologii Trzeciej Rzeszy, począwszy od chwili przejęcia władzy przez Hitlera, aż do jego klęski. Doris L. Bergen, korzystając z licznych dokumentów, relacji ocalałych czy archiwalnych fotografii, dokładnie odtwarza system, w którym duchowieństwo odgrywało istotną rolę. Bergen wskazuje na moralne konflikty kapelanów protestanckich i katolickich, którzy czasem z gorliwością, a czasami z niechęcią, lecz zazwyczaj lojalnie realizowali powierzone im zadania. Stwierdza, że książka "Między Bogiem a Hitlerem" nie tylko ukazuje uwikłanie religii w aparat nazistowski, ale stanowi również przestrogę o potencjalnym wykorzystaniu religijnych instytucji jako narzędzi do usprawiedliwiania brutalnych działań. Doris L. Bergen szczególnie analizuje milczenie i bierność kapelanów oraz ich współdziałanie z reżimem. Historia ta, zdaniem dr. Mateusza Łabuza z portalu warhist.pl, przypomina o zagrożeniach wynikających z konformizmu w obliczu zbrodni. Książka, zdaniem profesor Belindy J. Davis, wciąga czytelnika w opowieść, jednocześnie ukazując rolę kapelanów na froncie wojny. Profesor Nicholas Stargardt pracy tej przyznaje, że Bergen oferuje nam etycznie wzbogacony i pełen historycznej prawdy przewodnik po jednym z najtrudniejszych rozdziałów Holokaustu. Bergen jako uznana historyczka przedstawia, jak duchowni stali się wsparciem moralnym nazistowskiego reżimu, jak kapelani pogodzeni z reżimem kroczyli trudną drogą pomiędzy oddaniem wierze a lojalnością wobec Hitlera. Profesor Edward B. Westermann dodaje, że wierność Führerowi często dominuje nad sumieniem duchownych. Doris L. Bergen, profesorka z Uniwersytetu w Toronto, badaczka Holokaustu i wykładowczyni w USA, Niemczech, Polsce, Bośni i Kosowie, koncentruje się na relacjach między religią, płcią i etnicznością w kontekście II wojny światowej i podobnych tragicznych wydarzeń. Między jej publikacje należy "Wojna i ludobójstwo. Krótka historia Holokaustu". Książka "Między Bogiem a Hitlerem" zdobyła w 2024 roku prestiżową nagrodę The Yad Vashem International Book Prize for Holocaust Research.