Maszkarony krakowskie. Książka do pisania

Maszkaron, czyli mascherone, to motyw dekoracyjny o starożytnych korzeniach, wywodzący się z greckich masek, który zyskał popularność szczególnie w renesansie. W Krakowie najbardziej kojarzony jest z renesansową attyką Sukiennic. W 1557 roku księgi miejskie odnotowały zakup kamienia w Pińczowie, który miał posłużyć do stworzenia masek zdobiących attykę, a modele tych masek prawdopodobnie wykonał Santi Gucci. Na szczycie attyki umieszczono wtedy 20 masek przedstawiających postacie będące mieszanką ludzi i zwierząt, przedzielone wazonami. Wzmianki o maszkaronach można znaleźć zarówno w Encyklopedii Krakowa, jak i na nagrobku króla Stefana Batorego. Z czasem maszkarony z renesansowych Sukiennic pojawiły się także na elewacjach XIX-wiecznych kamienic w Krakowie. Spotkamy je na ulicach takich jak Starowiślna, Sarego, Długa, Karmelicka, Basztowa, Szlak, Tarłowska i wielu innych. Często mijamy je nieświadomie, pokryte warstwą kurzu, zanieczyszczone, uszkodzone, a czasami pieczołowicie odnawiane. Jeśli jednak poświęcimy im chwilę uwagi, odwdzięczą się bogactwem detali. Jeden z maszkaronów wyróżnia się nie tylko ozdobnym nakryciem głowy i misternie ułożoną brodą, ale i kolczykami z pokaźnych pereł, jak zauważyła Karolina Grodziska.