Krótkie wypisanie sprawy przy śmierci...

Ta edycja przybliża czytelnikom jeden z pierwszych zapisów polskiej literatury ukazujących wizerunek zarówno dostojnej damy, jak i oddanej ewangeliczki. Dzieło Cypriana Bazylika obrazuje ostatnie chwile życia Elżbiety z Szydłowieckich Radziwiłłowej, która zmarła 20 czerwca 1562 roku. Była ona żoną Mikołaja Radziwiłła Czarnego, wpływowego magnata Wielkiego Księstwa Litewskiego i zwolennika reformacji. Poemat ujawnia kształtowanie się doktryny ewangelicko-reformowanej, oferuje wgląd w życie książęcego dworu oraz przedstawia relacje małżeńskie. Uwydatnia również talent poetycki autora. Te cechy można dostrzec dzięki porównaniu z anonimowym prozatorskim sprawozdaniem z dworu w Łukiszkach, które Bazylik przekształcił w swój literacki szkic, choć nie był obecny na miejscu wydarzeń. Autor musiał sprostać wyzwaniu opisania śmierci wzorowej ewangeliczki i przekształcenia długowiecznej tradycji katolickiego ars bene moriendi, aby była zgodna z ideami reformacji. "Krótkie opisanie" loże się unikalnym przykładem wczesnej literatury protestanckiej w Rzeczypospolitej.