Historia wypraw krzyżowych i frankijskiego Królestwa Jerozolimy. Tom 2: Monarchia frankijska i monarchia muzułmańska: równowaga

Francuski historyk, René Grousset, swoją książką wzbudził niemałe poruszenie już w chwili jej wydania. Autor w fascynujący sposób opisał lewantyńskie wyprawy krzyżowe, przyjmując perspektywę, w której traktuje je jako przedsięwzięcie francuskie. W jego ujęciu państwa krzyżowców w Palestynie i Syrii jawią się jako zamorskie, kolonialne placówki średniowiecznej Francji. Królestwo Jerozolimy przedstawione jest jako miniaturowa Francja XII wieku, Hrabstwo Trypolisu jako Prowansja w Libanie, a Księstwo Antiochii jako syryjska domena francuskich Normanów. Grousset wyraźnie postrzegał krucjaty poprzez pryzmat cywilizacyjnej misji Francji, co nieustannie wzbudza kontrowersje wśród historyków badających średniowieczne wyprawy krzyżowe.Jest szczególnie interesujące, że zastrzeżenia te pochodzą głównie od anglosaskich i niemieckich badaczy. Jak zatem prezentuje się praca René Grousseta? Przede wszystkim jest oparta na dogłębnej znajomości źródeł z epoki. Autor umiejętnie korzysta z kronik zachodnich, łacińskich i starofrancuskich, a także z dzieł arabskich kronikarzy, które dokładnie cytuje i analizuje. Co więcej, Grousset był wybitnym orientalistą, świetnym znawcą historii i geografii muzułmańskiego Wschodu, co znacząco wzbogacało jego wiedzę na temat Orientu. Większość jego ustaleń pozostaje aktualna do dziś, a proponowana przez niego trzytomowa forma "Historii wypraw krzyżowych" została później podjęta, między innymi, przez Stevena Runcimana, który niejednokrotnie odwoływał się do prac swojego francuskiego poprzednika.Choć można zarzucić Groussetowi podejście francuskiego kolonialisty, warto podkreślić, że potrafił on także krytycznie oceniać działania francuskich krzyżowców. Pomimo tych kontrowersji, jego praca pozostaje znaczącym wkładem w historiografię krucjat.