Druga wina, czyli o ciężarze bycia Niemcem

Ralph Giordano przyszedł na świat w Hamburgu, gdzie doświadczył trudnych czasów nazistowskich rządów. Ze względu na swoje żydowskie pochodzenie był narażony na liczne represje. Po wojnie, mimo bolesnych przeżyć, zdecydował się pozostać w Niemczech, co pozwoliło mu obserwować, jak jego rodacy nie tylko zachowywali się podczas nazizmu, ale także jak konfrontowali się z tą historią po jej zakończeniu. Giordano w swojej książce omawia pojęcie "drugiej winy", przedstawiając niepowodzenia Niemców w rozliczeniu się z nazistowską przeszłością. Zwraca szczególną uwagę na pamięć o Holokauście, a także inne zbrodnie, takie jak te popełnione na Polakach. Stwierdza, że w Republice Federalnej Niemiec priorytetem była reintegracja tych, którzy popełniali zbrodnie, zamiast dążenia do sprawiedliwości. Po 1945 roku kultura polityczna kraju opierała się na minimalizowaniu roli winy zbiorowej za masowe poparcie dla nazizmu. Nawet w Niemieckiej Republice Demokratycznej rozliczenia były jedynie powierzchowne, a antyfaszyzm często miał charakter instrumentalny. Książka "Druga wina" z 1987 roku wywołała w Niemczech burzliwe dyskusje i z każdym wznowieniem, ostatnim z 2020 roku, pozostaje kluczowym źródłem w debacie o niemieckiej pamięci o II wojnie światowej. Ralph Giordano (1923–2014) był znanym dziennikarzem, pisarzem i dokumentalistą. Jego inne utwory to m.in. "Die Bertinis" (1982), "Wird Deutschland wieder gefährlich? Mein Brief an Kanzler Kohl, Ursachen und Folgen" (1993) oraz "Die Traditionslüge. Vom Kriegerkult in der Bundeswehr" (2000).