Zuzanna Bogumił - sylwetka autora

Jako socjolog i antropolog kulturowy, pracujący w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, zajmuje się badaniami nad konfliktami religijnymi na Ukrainie, problematyką pamięci, szczególnie w kontekście Rosji, oraz rolą wystaw historycznych w Europie Środkowo-Wschodniej. W latach 2006–2008 koordynowała projekt dotyczący analizy miejsc pamięci związanych z byłymi łagrami sowieckimi, finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W latach 2007–2008 pełniła również funkcję koordynatora międzynarodowego projektu „The Image of the Second World War in St Petersburg, Warsaw and Dresden”. Projekt ten był wspierany przez niemiecką Fundację Pamięć, Odpowiedzialność, Przyszłość oraz Fundację Roberta Boscha. W 2011 roku otrzymała grant na badania w Rosji pt. „Nowomuczeniczestwo – prawosławna interpretacja Represji sowieckich”. Jej prace były publikowane w takich miejscach jak Katedra Gender Studies, Kultura i Społeczeństwo oraz Neprikasnawiennyj Zapas.

Obecnie realizuje projekt badawczy „Nowomuczeniczestwo – prawosławna interpretacja represji sowieckich”, mający na celu opisanie genealogii i kluczowych elementów prawosławnego dyskursu nowego męczeństwa. Projekt stawia sobie za zadanie analizę mechanizmów prowadzących do przekształcenia postrzegania historycznych postaci, takich jak patriarcha Tichon, car Mikołaj II czy gen. Anton Denikin, we współczesnych bohaterów i męczenników. Ponadto bada znaczenia kulturalne i społeczne nadawane nowym miejscom pamięci męczeństwa, takim jak daty świąt, życiorysy nowych świętych czy miejsca kultu.

Kościół prawosławny, traktując nowe męczeństwo jako integralną część swojej tożsamości, dąży do zmonopolizowania interpretacji miejsc pamięci, takich jak Butowo czy Jekaterynburg, co może prowadzić do zdominowania przestrzeni pamięci wspólnych dla różnych grup przez kult prawosławny (przykłady to Wyspy Sołowieckie i Katyń). Zjawisko nowego męczeństwa charakteryzuje się szerokim zasięgiem i znaczącym wpływem w Rosji, co rzuca światło na proces reużywania doświadczeń XX-wiecznego komunizmu w kontekście religijnym. Tym samym projekt uzupełnia istniejące badania nad rolą historii i pamięci w krajach postsocjalistycznych oraz rozważa istotne kwestie interakcji władzy i religii.