Nelly Sachs - sylwetka autora

Nelly Sachs przyszła na świat w Berlinie w 1891 roku, w rodzinie żydowskiej. W 1907 roku zaczęła wymieniać intensywną korespondencję z wybitną szwedzką pisarką Selmą Lagerlöf. Choć wiekiem bliska niemieckim ekspresjonistom, Nelly pozostawała na uboczu ich ruchu literackiego, kreując swoje dzieła w odosobnieniu. Jej debiutancka praca ukazała się w 1921 roku, zbiór nosił tytuł "Legendy i opowiadania". Z kolei poezje zaczęła publikować dopiero od 1929 roku. W okresie 1936-1939 jej dzieła trafiały wyłącznie do prasy żydowskiej.

W obliczu rosnącego zagrożenia w hitlerowskiej Rzeszy, życie Nelly i jej matki było narażone na wielkie niebezpieczeństwo po śmierci ojca w 1930 roku. Dzięki pomocy Selmy Lagerlöf oraz księcia Eugeniusza Bernadotte, Nelly i jej matka zdołały opuścić Niemcy i 16 maja 1940 roku przylecieć do Sztokholmu, gdzie Nelly spędziła ostatnie trzydzieści lat swojego życia, dzieląc czas między opiekę nad matką, pracę dorywczą oraz twórczość literacką. Niestety, wszyscy jej krewni, którzy pozostali w Niemczech, zginęli w obozach koncentracyjnych. Straciła również miłość swojego życia, mężczyznę, który często pojawiał się w jej poezji jako umarły narzeczony.

Nelly, ocalała z holokaustu, stała się głosem cierpienia Żydów. W 1943 roku stworzyła dramat "Eli. Misterium o cierpieniach Izraela". Cztery lata później wschodnioniemieckie wydawnictwo Aufbau wydało jej pierwszy zbiór wierszy zatytułowany "W mieszkaniach śmierci", a także antologię poezji szwedzkiej "Z fali i granitu", którą wybrała i przetłumaczyła. Przekładanie szwedzkiej poezji stało się istotnym elementem jej twórczości, co zaowocowało kolejnymi tomami, w tym wyborem dzieł Johannesa Edfelta, Gunnara Ekelöfa, Erika Lindegrena i Karla Vennberga. Jej druga książka poetycka "Zaćmienie gwiazdy" ukazała się w 1949 roku w Amsterdamie.

Śmierć matki w 1950 roku stała się dla Nelly silnym wstrząsem. W wyniku tej straty napisała "Elegie na śmierć matki", które częściowo włączyła do zbioru "I Nikt nadal nie wie", oraz cykl refleksji "Listy z nocy", opublikowane dopiero w 2005 roku. W 1957 rozpoczęła się jej przyjaźń z Paulem Celanem, ukształtowana przez regularną korespondencję.

W 1960 roku Nelly Sachs doświadczyła poważnego załamania nerwowego, które wymagało leczenia w klinice psychiatrycznej przez prawie trzy lata. Mimo to nie porzuciła pisania, a w tym okresie powstały takie cykle poezji jak "Podróż w bezpył" i "Śmierć jeszcze świętuje życie". W tym czasie duże znaczenie miały dla niej lektury księgi Zohar i dzieł Martina Bubera, w szczególności "Opowieści chasydów".

Na przełomie lat 50. i 60. odkryto jej twórczość w Republice Federalnej Niemiec. W 1957 roku Nelly została członkinią Niemieckiej Akademii Języka i Poezji w Darmstadt. W 1959 roku ukazał się jej kolejny tom "Ucieczka i przemiana", a w 1961 prestiżowe wydawnictwo Suhrkamp wydało zbiór jej poezji. Wówczas miasto Dortmund ustanowiło Nagrodę Nelly Sachs, której poetka była pierwszą laureatką. W 1962 roku ukazały się jej dramaty poetyckie pod wspólnym tytułem "Znaki na piasku", a rok później opublikowano "Wiersze wybrane" z posłowiem Hansa Magnusa Enzensbergera.

W 1964 roku wydano dwie części cyklu "Rozżarzone zagadki", który w całości opublikowano w 1968 roku. Zdobyła Pokojową Nagrodę Księgarzy Niemieckich w 1965 roku, a rok później, w dniu swoich urodzin, otrzymała Nagrodę Nobla wraz z izraelskim pisarzem Samuelem Josephem Agnonem. Nelly Sachs zmarła 12 maja 1970 roku w Sztokholmie, a pochowano ją na tamtejszym cmentarzu żydowskim. Pośmiertnie, w 1971 roku, wydano tom jej ostatnich wierszy "Rozstąp się nocy" oraz kolejny tom wierszy zebranych "Poszukiwanie żywych".