Franciszek Ksawery Tuczyński - sylwetka autora

Franciszek Tuczyński urodził się 1 października 1844 roku na Pałukach. Jako dziecko uczęszczał do szkoły w Chomętowie, a od 1856 roku kontynuował naukę w gimnazjum w Trzemesznie. Przed rozpoczęciem służby wojskowej w 1866 roku, przez cztery lata pracował jako nauczyciel domowy. Zrezygnował z kariery wojskowej i 22 września 1869 roku zdał egzamin nauczycielski. Od tego momentu jego życie zawodowe było dynamiczne – pracował w wielu miejscowościach, takich jak Dziewoklucz (w 1872 roku), Łekno i Królikowo (w 1873 roku), Raczkowo (w 1875 roku), aż w końcu 15 sierpnia 1876 roku trafił do Kiszkowa.

Tuczyński był także pisarzem. Wśród jego dzieł znajduje się "Wernyhora, wieszcz ukraiński" (wydany w Poznaniu w 1866 roku, a druga edycja ukazała się w 1896 roku), "Raciczki" (1874, druga edycja 1882), "Jaskinia potępieńca" (1875, wydanie w Chicago 1885, druga edycja w Kościanie 1926), "Szymek i Handzia" (Poznań 1876, druga edycja 1887) oraz "Pogadanka o gwiazdach" (cz. 1 Poznań 1876, cz. 2 1877). Inne prace to "Polskie czasy, błogie czasy" (Poznań 1878) oraz "Olitypa, czyli ptak stepowy" (Poznań 1879, druga edycja w Chicago 1887).

Franciszek Tuczyński napisał także podręcznik "Handbuch fur den geographischen Unterricht in einklassigen Volksschulen der Prowinz Posen" (Gniezno 1880) i dzieło "Omrah, chłopiec buszmeński" (Poznań 1880). Z innych jego prac warto wymienić "Pobożny bandyta" (Poznań 1881), "Bajarz, czyli zbiór rozmaitych powiastek" (Poznań 1882, tomy 1 i 2; tom 3 w 1883), "Morze, zjawiska w niem i na niem" (Poznań 1883, cz. 2 w 1885, cz. 3 w 1884) oraz "Nasze prawa pod zaborem pruskim" (Poznań 1883).

W 1885 roku opublikowano wiele jego dzieł, w tym "Sknera", "Wychowanica", "Raj za morzem", "Szczęście w Ameryce", "Pomorzanie w Gąsawie", "Ofiary zabobonu" (Mikołów 1885, 1910), "Dziedzic na pustkowiu", "Na Krzyżówce", "Bukiet najucieszniejszych powiastek dla śmiechu i zabawy" (wydanie II w 1886), "Twardowski, mistrz czarnoksięski, jego życie, czyny i koniec" oraz "Życie ludzkie, jego chemiczne warunki, potrzeby i przyjemności".

Kolejne jego prace to "Dwie Marye" (Chicago 1886), "Mazepa, hetman Ukrainy" (Poznań 1886), "Dwie drogi" (Poznań 1889). Stworzył także "Der Provinz Posen Obraz ziem, ludów i okolic", "Poradnik wychowawczy, czyli główne zarysy rozumnego wychowania dzieci" oraz "Róża leśna. Powiastka z życia Indian amerykańskich", "Świat i jego cuda. Pogadanka o ziemi i niebie" i "Tajemnice chaty wiejskiej. Powieść".

Po śmierci autora ukazały się kolejne książki: "Wycieczki po Afryce" (Mikołów 1894), "Wycieczki po Australji" (Mikołów 1894), "Marya, córka Kościelnego" (Poznań 1896), "Pustelnik z Czarnej Doliny" (1896), "Pan Władysław" (poemat, 1896), "Przez ciernie i głogi" (Poznań 1899), "Kasper Pokraka sowizdrzał polski" (wydanie II Poznań 1899), "Krwawa głowa" (1912), "Córka aktorki" (Poznań 1934, dodatek do „Orędownika”).