Zesłane pokolenie - Jerzy Borowczyk

Książka ta koncentruje się na dorobku literackim oraz korespondencji filomatów i filaretów, którzy jesienią 1824 roku zostali zesłani w głąb Imperium Rosyjskiego. Autor prezentuje tezę, że społeczność tych młodych ludzi, będąca pierwszym pokoleniem polskich romantyków, zachowała przez dekady wygnania swoją tożsamość i wewnętrzną więź. Filomaci, określani jako pokolenie wyobrażone, to wspólnota, której obraz i wartości przetrwały w pamięci oraz na piśmie, zarówno w listach, jak i dziełach literackich.W kolejnych rozdziałach książki analizowane są praktyki pisarskie i czytelnicze zesłanych filomatów, a także ich głęboka więź z wartościami przyjaźni i miłości. Przedstawione zostały tam również wizerunki Rosji oraz doświadczenia zesłańców, uchwycone w poezji Mickiewicza, Zana, Czeczota i Kołakowskiego oraz w listach, relacjach i dziennikach autorstwa Kowalewskiego, Pietraszkiewicza, Zana i Malewskiego. Najobszerniejszą sekcję stanowią biograficzne szkice kluczowych, obok Mickiewicza, postaci ruchu filomackiego, które ukazują ich postawy w kontekście zesłania, także z perspektywy studiów postkolonialnych. Na końcu książki znajduje się analiza związku tej wyobrażonej wspólnoty z etnicznymi i kulturowymi korzeniami narodu, zwłaszcza w odniesieniu do dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego.