Wojna i pokój chłopca z Kresów. Wspomnienia

Wspomnienia Ryszarda Grasiewicza obejmują intensywny czas od lat trzydziestych XX wieku, przez okres II wojny światowej, aż po siedem lat powojennych. Dzieło to składa się z trzech części, z których każda ilustruje odrębny etap jego dorastania. Pierwsza część koncentruje się na jego dzieciństwie i życiu rodzinnym spędzonym na Polesiu i Nowogródczyźnie. Grasiewicz przypomina sobie Słonim, miejsce swojego urodzenia, a także Janów Poleski znajdujący się niedaleko Pińska oraz Lidę. Opisuje te regiony, które choć dziś mają niewielkie odbicie w zbiorowej pamięci Polaków, były istotnym elementem przedwojennej historii Polski. Była to rzeczywistość, gdzie na co dzień współistniały różne grupy narodowe, takie jak Polacy, Białorusini, Żydzi, co prowadziło do różnorodnych kulturowych napięć i problemów społeczno-gospodarczych, wynikających z ogólnego cywilizacyjnego zapóźnienia. Część ta zawiera również wspomnienia pierwszych lat wojny, w tym wejście wojsk sowieckich w 1939 roku i represje wobec polskiego społeczeństwa. Grasiewicz przywołuje także początek okupacji niemieckiej oraz zmagania pomiędzy armią niemiecką a Armią Czerwoną w rejonie Słonima w czerwcu 1941 roku.