Państwo Nikt. Dzieje ludzi nieważnych

Zbigniew Makowski, absolwent ASP, który stworzył rysunek przedstawiający misia z podpisem "misiu, nigdy cię nie opuszczę...", wyprowadził się, gdy moja matka Barbara była w szpitalu psychiatrycznym, a był to rok 1956, ważny dla historii PRL. Barbara, dorastająca w latach 30., była dzieckiem-Nikt. Jej rodzice, prasowaczka i murarz, należeli do tych, którzy aktywnie budowali WSM, tworzyli Pralnię Spółdzielczą i nowy kraj. Wojna jednak wszystko zmieniła - jej rodzice zginęli podczas Powstania, a ona trafiła do KL Ravensbrück, a potem do domu dziecka.Lata 50. i 60. w Europie przyniosły jej dwa małżeństwa, oba zakończone rozwodem, oraz czas powojennej stabilizacji. W roku 1968 towarzyszyliśmy pierwszej żonie drugiego męża Barbary na Dworcu Gdańskim, po wydarzeniach marcowych. Wtedy zastanawiałem się, dlaczego nie mogę wyjechać, gdy wokół panowało przytłaczające poczucie duszności.Przeskakując do roku 2015, przeglądam dokumenty po Barbarze i ludziach z jej otoczenia. To historie osób pozornie nieważnych, które układam jak puzzle. Wspomnienia nie są wystarczające - jest mnóstwo literatury wspomnieniowej tego typu. Zastanawiam się, jak pisać o ludziach-Nikt, unikając utartych schematów, mitów oraz pułapek ideologicznych i językowych. Zaczynam od nowa, skupiając się na szczegółach. - mr Makowski