Losy elity akademickiej. Rosyjska slawistyka od 1917 roku do początku lat 30

Autor odtwarza historię nauki, bazując na materiałach pochodzących z korespondencji znanych uczonych, które przechowywane są w archiwach Moskwy i Petersburga. Wśród tych uczonych znajdują się takie postacie jak Nikołaj Dierżawin, Nikołaj Durnowo, czy Roman Jakobson. Ich listy, pamiętniki oraz inne prywatne dokumenty łączy z treścią instytucjonalnych dokumentów, takich jak uchwały i protokoły Akademii Nauk oraz decyzje organów rządowych i partii bolszewickiej dotyczące organizacji nauki i jej polityki. Autor korzysta także z obszernych źródeł literatury przedmiotu, które pojawiły się po 1990 roku.Robinson zaczyna swą analizę od zarysowania sytuacji slawistyki pod koniec XIX wieku, aż do upadku carskiej Rosji. Skupia się na uwikłaniach uczonych, którzy niejednokrotnie byli wykorzystywani dla celów politycznych. Wyróżnia także jednostki, które pomimo politycznych nacisków, potrafiły oddzielić swoje badania od działalności politycznej i oceniać prace kolegów niezależnie od różnic w poglądach politycznych, kierując się wyłącznie poszukiwaniem prawdy.Początek rządów bolszewików przynosi dramatyczne pogorszenie warunków życia dla świata nauki. W czasie wojny domowej, wielu uczonych zostało poddanych represjom lub zmuszonych do emigracji. Ci, którzy pozostali, zachowywali najczęściej dystans lub obojętność wobec polityki władzy, kontynuując badania, które pozwalały im odnaleźć sens w szybko zmieniającym się świecie.W książce Robinson szczegółowo analizuje teorię lingwistyczną Nikołaja Marra, przedstawiając jak władze próbowały wykorzystać ją jako fundament marksistowskiej metodologii w humanistyce. Ukazuje także pełne odwagi działania uczonych, którzy podważali naukowe podstawy tej teorii, nierzadko ponosząc wysokie koszty za swoje oddanie prawdzie naukowej.