Lec. Autobiografia słowa

Monografia autorstwa Lidii Kośki poświęcona Stanisławowi Jerzemu Lecowi wyróżnia się nie tylko swoimi rozmiarami, ale także głębią intelektualną i przenikliwością. To nie jest jedynie kronika życia i twórczości poety. Kośka wnika w nieznane wcześniej aspekty życia Leca, które często kryły się pod powierzchownymi opiniami i uproszczeniami. Zazwyczaj postrzegano Leca przez pryzmat jego przedwojennej działalności literackiej, kiedy to „lewicował” i pisał satyry, jego wojennych przeżyć jako więźnia obozu i partyzanta, czy też powojennych etykietek socrealisty. Jego późniejsza reputacja jako błyskotliwego satyryka i autora cenzurowanych „Myśli nieuczesanych” związana była z powiewem odwilży po październiku ’56. Książka Lidii Kośki rozbija te stereotypy. Choć nie zmienia zasadniczych faktów biograficznych, to rzuca nowe światło na życie Leca, pozwalając dostrzec, jak wielkim poetą był – by nawiązać do słów Miłosza o Świrszczyńskiej. Kośka kreśli odważny portret poety, który przetrwał siedem kręgów piekieł Zagłady, a po wojnie interpretował sytuację Polski i Europy Wschodniej jako kontynuację katastrofy, tym razem w wymiarze ideologicznym. W obliczu totalitarnego zła XX wieku Lec przekształcał swoje poetyckie myśli w paradoksy, które stanowiły ucieczkę, obronę, diagnozę i poszukiwanie sensu świata.