Cena odmowy. Opór żydowskiego więźnia politycznego wobec Sowietów 1939-1949

Wspomnienia te obalają wiele stereotypów dotyczących postawy Żydów w czasie II wojny światowej. Jednocześnie rzucają światło na niewygodną prawdę o antysemityzmie w Polsce oraz ukazują napięcia między Polakami a Ukraińcami. Przede wszystkim jednak dokumentują brutalność Sowietów wobec podbitych narodów, takich jak Polacy, Ukraińcy i Żydzi. Salomon Leder opisuje, jak po wkroczeniu wojsk sowieckich na Kresy Wschodnie życie stało się nie tylko wulgarne, ale i nieznośne, a wszelki sprzeciw mógł prowadzić do utraty życia lub wolności. Aktualność przesłania autora niestety potwierdziła się wraz z agresją Rosji na Ukrainę, rozpoczętą 24 lutego 2022 roku. Referenda przeprowadzone niedawno w Chersoniu, Zaporożu i innych ukraińskich miastach, mające na celu legalizację aneksji tych terytoriów przez Rosję, przypominają działania władz sowieckich we Lwowie w 1939 roku. We współczesnej Rosji apologetyzm stalinizmu skutkuje podobną pogardą dla praw człowieka i instrumentalnym wykorzystaniem prawa do sankcjonowania bezprawia, jak to miało miejsce w latach 40. XX wieku, o czym pisze dr Leder. Dzisiejsza rzeczywistość w Europie, osiemdziesiąt lat później, pokazuje, że świadectwa takie jak to są niezmiernie ważne.