Teofil Lenartowicz - sylwetka autora

Bonifacy Lenartowicz, którego życie rozciągało się od 27 lutego 1822 roku, gdy przyszedł na świat w Warszawie, do 3 lutego 1893 roku, kiedy zmarł we Florencji, był wybitnym polskim etnografem, rzeźbiarzem, poetą romantycznym i konspiratorem. Pochodził z szanowanej rodziny szlacheckiej Lenartowiczów, pieczętującej się herbem Pobóg. Jego rodzicami byli Karol i Maria Kwasieborska herbu Cholewa. Poślubił Zofię Szymanowską, która nosiła herb Młodzian, i razem mieli syna Jana.

Lenartowicz był istotną postacią Cyganerii Warszawskiej, a w swojej pracy współpracował z takimi osobami jak Oskar Kolberg i Roman Zmorski. Brał czynny udział w konspiracyjnych działaniach i powstaniu w 1848 roku. Po emigracji poświęcił się nauczaniu literatury słowiańskiej. Jego poezja, bogata w patriotyczne i religijne motywy, czerpała inspiracje z mazowieckiego folkloru, a jego twórczość plastyczna obejmowała rzeźby portretowe i nagrobki. Wśród bliskich znajomych Lenartowicza była Elżbieta Bośniacka. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie.

Zafascynowany mazowieckim folklorem, Lenartowicz określał się mianem „Mazurzyny” lub „lirnika mazowieckiego”. Jego najbardziej znanym dziełem jest wiersz „Złoty kubek”, inspirowany staropolską kolędą. W utworze tym dziecko prosi o wykonanie złotego kubka ze złotych jabłek zdobiących złotą jabłoń, a kubek ma być ozdobiony obrazami przedstawiającymi idylliczną polską wieś. Norwid wyrażał się o tym wierszu z uznaniem, a Maria Pawlikowska-Jasnorzewska nawiązała do niego w swoim wierszu „Lenartowicz”.

Do jego innych dzieł należą utwory takie jak „Dwaj Towiańczycy”, gdzie opisał śmierć Michała Szweycera (błędnie nazwawszy go Ludwikiem Szwejcerem) i Adolfa Rozwadowskiego, a także „Moje strony”, „Rosła kalina”, „Tęsknota”, „Wiersz do poezji”, „Duch sieroty”, „Jan Kochanowski”, „Lirnik. Baśń”, „Łzy”, „Czajka”, „Pustota”, „O powrocie do kraju”, „Zaproszenie” i „Staruszek”.