Ksenofont - sylwetka autora

Informacje na temat życia Ksenofonta pochodzą głównie z jego własnych dzieł. Ksenofont, syn Gryllosa i Diodory, przyszedł na świat około 430 roku p.n.e. w Ateńskim demie Erchia, w regionie Attyki. Jego rodzice posiadali majątek ziemski, co wskazuje na ich zamożność, a jego ojciec prawdopodobnie należał do klasy rycerskiej, jednej z wyższych klas społecznych według kryteriów reformy Solona. Członkowie tej klasy mieli obowiązek służby w konnicy w razie wojny. W wyniku tego pochodzenia Ksenofont rozwijał pewne arystokratyczne zamiłowania, takie jak pasja do jazdy konnej, hodowli koni, polowań, sympatyzował z monarchizmem oraz cechował go głęboki zmysł religijny. Z osobistymi końmi wyruszył na ekspedycję Cyrusa, a jego synowie później służyli w kawalerii ateńskiej.

Dzięki dobrej sytuacji finansowej Ksenofont zdobył szerokie wykształcenie, obejmujące nauki w dziedzinie gramatyki, gimnastyki, muzyki oraz późniejsze studia z retoryki, filozofii i prawdopodobnie strategii. W młodości Ksenofont zaprzyjaźnił się z Sokratesem, co było wynikiem przypadkowego spotkania na ulicy w Atenach. Sokrates, zadając pytanie o miejsce, gdzie ludzie stają się szlachetni, zaproponował: "Pójdź za mną i ucz się tej wiedzy". Ksenofont został jednym z jego uczniów i do 401 roku p.n.e. pozostawał w tym kręgu, darząc swego nauczyciela wielkim szacunkiem. Łączyły ich podobne poglądy polityczne oraz podziw dla Sparty, zwłaszcza za jej dyscyplinę i tradycje.

Po upadku Aten pod Ajgospotamoj i zdobyciu miasta w 404 roku p.n.e., władzę przejęły rządy Trzydziestu Tyranów, z którymi Ksenofont się sympatyzował. Z niektórych zapisów w "Historiach greckich" wynika, że służył wtedy w kawalerii. W 403 roku przywrócono demokrację w Atenach, co zmieniało bieg kariery Ksenofonta, który w tym czasie otrzymał list od Proksenosa zachęcający go do służby u Cyrusa Młodszego. Wyruszył na Wschód, aby wziąć udział w wojnie o tron perski, z której walki pod Kunaksą były kluczowym momentem. Cyrus zginął, a Ksenofont przyłączył się do osławionego odwrotu "dziesięciu tysięcy". Po długiej i niebezpiecznej podróży greckich najemników, dotarli oni do Morza Czarnego.

Po powrocie Ksenofont związał się z księciem trackim oraz później ze spartańską armią, gdzie służył pod Agesilaosem II. Po klęsce w wojnie korynckiej, Ateny uznały go za wroga i wygnano z miasta. Ostatecznie osiedlił się w Skilluncie, gdzie oddawał się hodowli i pisarstwu. Po zdobyciu przez Elejczyków Skilluntu musiał przenieść się do Koryntu. Ostatecznie w Koryncie Ksenofont spędził resztę życia, utrzymując się z pisania. Prawdopodobnie zmarł około 355 roku p.n.e., pozostawiając potomków w Attyce.