Ernst Haeckel - sylwetka autora

Ernst Haeckel był niemieckim biologiem, filozofem i podróżnikiem, który zyskał znaczne uznanie jako zagorzały zwolennik teorii Darwina. Swoją edukację w zakresie medycyny odbył na uniwersytetach w Berlinie, Würzburgu oraz Wiedniu. Szczególnie pasjonowało go badanie morskich organizmów niższego rzędu. W latach 1865–1909 pełnił funkcję profesora anatomii porównawczej na Uniwersytecie w Jenie, gdzie założył Instytut Zoologiczny. Jest często uznawany za pioniera niemieckiej myśli eugenicznej.

Haeckel w swoich filozoficznych rozważaniach łączył materializm przyrodniczy z ewolucją. Zaproponował tzw. teorię rekapitulacji oraz stworzył teorię gastrei, tłumaczącą pochodzenie zwierząt wielokomórkowych (Metazoa) z jednokomórkowych pierwotniaków. Był również twórcą koncepcji monizmu i zaprezentował pierwsze pełne drzewo genealogiczne organizmów, na które wpisał także człowieka. W jego nowatorskim systemie klasyfikacji organizmów, w odróżnieniu od tradycyjnego podziału na minerały, rośliny i zwierzęta (w tym ludzi), wyróżnił trzy królestwa: Protista, Plantae i Animalia, wykluczając minerały jako elementy niebiologiczne.

Chociaż idea wprowadzenia trzeciego królestwa była już wcześniej rozważana przez naukowców takich jak Richard Owen i John Hogg, to system Haeckla nie zdobył poparcia jego współczesnych. Preferowali oni łatwiejszy do zrozumienia, choć oparty na błędnych założeniach, system Linneusza. Koncept Protista jako polifiletycznego taksonu doprowadził Haeckla do modyfikacji swojej klasyfikacji – początkowo zaliczał gąbki i toczkowce do Protista, aby później przyporządkować je do zwierząt i roślin, zaś grzyby i sinice z roślin przeniósł do protistów. Redefinicja ta wiązała się z uznaniem protistów za organizmy niezdolne do rozmnażania płciowego.

Haeckel wprowadził także kluczowe dla biologii terminy, takie jak ekologia, filogeneza oraz ontogeneza. Jego pomysły były kamieniem milowym w rozwoju biologii ewolucyjnej. Dla jego upamiętnienia nadano imię Mount Haeckel szczytowi w górach Sierra Nevada oraz planetoidzie (12323) Häckel.