Alois Jirásek - sylwetka autora

Alois Jirásek, ceniony czeski pisarz i dramaturg, znany jako przedstawiciel realizmu oraz autor powieści historycznych, przyszedł na świat w Hronovie, położonym we wschodnich Czechach niedaleko Náchodu. Wywodził się z rodziny chłopskiej; jego ojcem był piekarz Josef Jirásek, a matką Vincencie Jirásková z domu Prouzová. Alois był czwartym z licznego rodzeństwa – łączna liczba dzieci w rodzinie sięgnęła dziewięciorga.

Jirásek uczęszczał do niemieckiego benedyktyńskiego gimnazjum w Broumovie, później przeniósł się do czeskiego gimnazjum w Hradcu Králové. Po ukończeniu tych szkół kontynuował naukę na Uniwersytecie Karola, gdzie studiował historię. Przez 14 lat mieszkał w Litomyšlu, pracując tam jako nauczyciel geografii i historii w miejscowym gimnazjum. W 1888 roku przeniósł się do Pragi, osiedlając się na dzisiejszym placu Jiráska, gdzie kontynuował karierę pedagogiczną i literacką.

W Pradze Jirásek nawiązał odnowione relacje z Mikolášem Alešem, z którym dzielił artystyczne zainteresowania, a także utrzymywał kontakty z lumírowcami, jak J. V. Sládek, Jaroslav Vrchlický i Josef Thomayer. Nawiązał też przyjaźń z Zikmundem Winterem i młodszymi twórcami, m.in. J. S. Macharem, Jaroslavem Kvapilem oraz Zdeňkiem Nejedlým. W 1909 roku przeszedł na emeryturę, całkowicie poświęcając się literaturze. Regularnie odwiedzał rodzinny Hronov oraz podróżował do miejsc, które później stawały się tłem jego dzieł.

W maju 1917 roku, symbolizując swoje zaangażowanie w walkę o niepodległość, jako jeden z pierwszych podpisał Manifest Pisarzy Czeskich. Ważnymi momentami jego działalności politycznej były udział w proklamacji niepodległości Czechosłowacji 28 października 1918 roku oraz powitanie prezydenta Masaryka na praskim dworcu Wilsona wraz z Isidorem Zahradníkiem w grudniu 1918. Jako poseł Rewolucyjnego Zgromadzenia Narodowego i senator Zgromadzenia Narodowego, związany z Czechosłowacką Narodową Demokracją, działał w polityce do 1925 roku.

Jirásek między 1918 a 1930 rokiem cztery razy był nominowany do Literackiej Nagrody Nobla. Uniwersytet w Pradze przyznał mu tytuł doktora honoris causa, a miasto Praga uczyniło go honorowym obywatelem. Alois Jirásek zmarł 12 marca 1930 roku w Pradze, a jego ciało spoczęło na cmentarzu w rodzinnym Hronovie.