Aleksander Mogilnicki - sylwetka autora

Aleksander Mogilnicki (1875-1956) zasłynął jako wybitny prawnik, pełniąc różnorodne role na przestrzeni swojej kariery. Był zarówno teoretykiem prawnym, jak i praktykiem, działając jako adwokat w czasach zaborów oraz jako obrońca i sędzia w okresie II Rzeczypospolitej, a także w Polsce Ludowej. Ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, a doktorat uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim. Prowadził wykłady w wielu instytucjach edukacyjnych, takich jak Wolna Wszechnica Polska (1913-1939), Szkoła Nauk Społecznych i Handlowych (1915-1919), Uniwersytet Warszawski (1917-1921), a także po II wojnie światowej na Uniwersytecie Łódzkim (1946-1952) oraz w Łódzkiej Wyższej Szkole Nauk Administracyjnych (1947-1948).

W 1916 roku, razem z Emilem Rappaportem, stworzył projekt nowego polskiego kodeksu karnego. Pełnił funkcję sekretarza Komisji Kodyfikacyjnej w latach 1919-1923, a później wiceprezesa Sekcji Postępowania Karnego tej Komisji. Był kluczowym referentem przy tworzeniu projektów ustaw dotyczących nieletnich i postępowania karnego oraz systemu sądownictwa. Aleksander Mogilnicki aktywnie działał w różnych organizacjach społecznych, a jego zaangażowanie obejmowało m.in. nauczanie historii w pierwszym polskojęzycznym gimnazjum w Łodzi od 1906 roku i członkostwo w Towarzystwie Naukowym Warszawskim.

W trakcie swojej kariery opublikował 30 prac naukowych, 125 obszernych rozpraw oraz wiele artykułów w polskich i zagranicznych czasopismach naukowych. Był także członkiem licznych międzynarodowych organizacji prawniczych. W 1920 roku mianowany został sędzią Sądu Najwyższego, a w 1924 prezesem tegoż sądu, kierując pracami Izby Karnej. Znany był z surowego trzymania się zasad niezawisłości sądownictwa i nieusuwalności sędziów, co doprowadziło do konfliktu z władzami sanacyjnymi i jego dymisji w 1929 roku.