Mgliste lata dzieciństwa. Wspomnienia z Zamościa

Perec, jeden z czołowych pisarzy jidysz, w 1913 roku wydał pierwszy i jedyny tom swoich wspomnień zatytułowany „Majne zichrojnes” („Moje wspomnienia”). Choć planował dalsze tomy, ich powstanie uniemożliwiła jego przedwczesna śmierć. We wprowadzeniu wskazał, że te wspomnienia mają być kluczem do zrozumienia jego twórczości. Dzieło to składa się z dziewięciu rozdziałów, które skupiają się na okresie jego dzieciństwa i młodości, śledząc jego rozwój intelektualny i emocjonalny.Perec z dużą uwagą opisuje swoją edukację: zarówno naukę tradycyjną w chederze i bejt-midraszu, jak i mniej formalne formy kształcenia – poprzez samodzielne lektury, kontakty z osobami spoza społeczności żydowskiej i wpływ haskali. Tworzy barwne portrety ludzi oraz miejsc, przede wszystkim Zamościa i Szczebrzeszyna, które były kluczowe w jego wczesnym życiu.Wartość tłumaczenia wspomnień Pereca jest nieoceniona. Dają one unikalny wgląd w życie Żydów w Polsce w czasach zaborów, obrazują powstanie styczniowe oraz relacje polsko-żydowskie. Przedstawiają też typowy życiorys żydowskiego chłopca, który rozwija się od dzieciństwa pełnego tradycji i religii ku młodości charakteryzującej się otwartością na idee oświeceniowe i wpływy z zewnątrz.