Gugara

"Gugara" jest książką opowiadającą o mieszkańcach małej syberyjskiej osady, w której cisza jest przerywana jedynie przez odgłos dzwonka zawieszonego na szyi renifera. W małym brezentowym namiocie ciągle płonie ognisko. Tatiana, gdy wygrywa w warcaby, obserwowana jest przez swojego męża, Dymitra, który zapatrzony w dryfujący dym, rozmyśla o różnych sprawach - od kosmitów, przez Spartan, do wspomnień o swoim dziadku, pochowanym w koronie drzewa. W tym czasie pali papierosy, czego nie robi jego syn, Maksim, który dopiero poznaje tajniki życia. Jest tam też stary pies, Sułtan, oraz duchy, które, przesiąknięte deszczem, wydają się być bardziej zainteresowane nieznajomymi słowami zapisywanymi w wilgotnym zeszycie niż samym paleniem. "Gugara" to powolny reportaż, utrzymany w klimacie północnych terenów Kraju Krasnojarskiego, odwiedzanych na początku jesieni. Jak krótko to ująć: książka Andrzeja Dybczaka kreśli obraz życia ewenkijskiej rodziny pasterzy gdzieś na wschód od środka nurtu Jeniseju. Dmitrij i Tatiana z ich malowniczych pastwisk wybierają się na jesienny odpoczynek do wsi Tutonczany. Widziana z brzegu osada robi na Tatianie ogromne wrażenie, choć to jedynie zbiorowisko prowizorycznych domów ukrytych wśród pleśni, zdominowanych przez alkohol i przemoc, tworzących ciemną rzeczywistość. Ta opowieść, wbrew schematom, nie jest tylko egzotyczną historią o zetknięciu się z Innością czy próbą jej zrozumienia. Narracja antropologiczna płynnie przechodzi w głęboką prozę, a narrator, opowiadając swoje doświadczenia, staje się niemalże niewidoczny, pozwalając, by wydarzenia i obrazy same się wyrażały.